Mantra 2

Sukta 9.52

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

तव प्रत्नेभिरध्वभिरव्यो वारे परि प्रियः । सहस्रधारो यात्तना ॥

Samhita Patha (IAST)

तव॑ प्र॒त्नेभि॒रध्व॑भि॒रव्यो॒ वारे॒ परि॑ प्रि॒यः । स॒हस्र॑धारो या॒त्तना॑ ॥

Transliteration

táva pratnébhir ádhvabhir avyó vā́re pári priyáḥ | sahásra-dhāro yā́t tánā ||

Translation

Along thy ancient paths, O dear one, (thou movest) around the woolen strainer; thousand-streamed, go on thy own course of being.

Padapatha (Word Analysis)

तव॑ । प्र॒त्नेभिः॑ । अध्व॑ऽभिः । अव्यः॑ । वारे॑ । परि॑ । प्रि॒यः । स॒हस्र॑ऽधारः । या॒त् । तना॑ ॥तव । प्रत्नेभिः । अध्वभिः । अव्यः । वारे । परि । प्रियः । सहस्रधारः । यात् । तना ॥tava | pratnebhiḥ | adhva-bhiḥ | avyaḥ | vāre | pari | priyaḥ | sahasra-dhāraḥ | yāt | tanā

Word by Word

• तव: of you / your
• तव: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (त्वद्-)

• प्रत्नैभिः: with the ancient (paths/means)
• प्रत्नैभिः: करण
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: प्रत्न- (प्रातिपदिक)

• अध्वभिः: with paths / journeys
• अध्वभिः: करण
• Type: Noun
• Root: अध्वन्- (प्रातिपदिक)

• अव्यः: belonging to the sheep (woolly) / of sheep
• अव्यः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: अव्य- (प्रातिपदिक)

• वारे: in the water / in the flood
• वारे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वारि-/वार- (प्रातिपदिक; ‘water’/‘wave, flood’)

• परि: around, all around
• परि: (क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• प्रियः: the dear one / beloved
• प्रियः: कर्तृ
• Type: Adjective (used as noun/epithet)
• Root: प्रिय- (प्रातिपदिक)

• सहस्रधारः: having a thousand streams
• सहस्रधारः: कर्तृ
• Type: Adjective (epithet)
• Root: सहस्र- + धार- (समास: बहुव्रीहि/कर्मधारय-भाव; ‘having a thousand streams’)

• यात्तना: going forth / advancing
• यात्तना: कर्तृ
• Type: Verbal adjective / participial form
• Root: या (धातु) + त्तन (कृत्-प्रत्यय; Vedic kṛdanta)