Mantra 3
Sukta 9.51
Devata: Soma Pavamāna (Indu)
Samhita Patha (Devanagari)
तव त्य इन्दो अन्धसो देवा मधोर्व्यश्नते । पवमानस्य मरुतः ॥
Samhita Patha (IAST)
तव॒ त्य इ॑न्दो॒ अन्ध॑सो दे॒वा मधो॒र्व्य॑श्नते । पव॑मानस्य म॒रुत॑: ॥
Transliteration
táva tyá índo ándhaso devā́ mádhor ví aśnate | pávamānasya marútaḥ ||
Translation
O Indu (Soma), of that thy pressing-essence the gods taste out the honeyed delight; and the Maruts too (share) of the self-purifying flow.
Padapatha (Word Analysis)
तव॑ । त्ये । इ॒न्दो॒ इति॑ । अन्ध॑सः । दे॒वाः । मधोः॑ । वि । अ॒श्न॒ते॒ । पव॑मानस्य । म॒रुतः॑ ॥तव । त्ये । इन्दो इति । अन्धसः । देवाः । मधोः । वि । अश्नते । पवमानस्य । मरुतः ॥tava | tye | indo iti | andhasaḥ | devāḥ | madhoḥ | vi | aśnate | pavamānasya | marutaḥ
Word by Word
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (युष्मद्-प्रातिपदिक) → तव
त्येthose
त्ये:
कर्तृ (with following verb)
TypePronoun (demonstrative)
Rootत्य (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative address)
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
अन्धसःof the Soma-juice / of the pressed draught
अन्धसः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootअन्धस् (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
मधोःof sweetness / of honey (i.e., sweet Soma)
मधोः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
विapart, widely, fully (intensifying the verb)
वि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग)
अश्नतेthey partake / enjoy
अश्नते:
क्रिया (with देवाः as kartā; genitives as source/possessed object)
TypeVerb
Rootअश् (अश्नोति) ‘to eat, partake’
पवमानस्यof the Pavamāna (purifying Soma)
पवमानस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeAdjective/Noun (epithet of Soma)
Rootपवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पू ‘to purify’ → पवमान ‘being purified/flowing clear’)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्तृ (elliptical: ‘(also) the Maruts (partake)’) / or apposition to देवाः
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)