Mantra 2
Sukta 9.51
Devata: Soma (prepared for Indra Vajrin)
Samhita Patha (Devanagari)
दिवः पीयूषमुत्तमं सोममिन्द्राय वज्रिणे । सुनोता मधुमत्तमम् ॥
Samhita Patha (IAST)
दि॒वः पी॒यूष॑मुत्त॒मं सोम॒मिन्द्रा॑य व॒ज्रिणे॑ । सु॒नोता॒ मधु॑मत्तमम् ॥
Transliteration
diváḥ pīyū́ṣam ut-tamáṃ sómam índrāya vajríṇe | sunótā mádhu-mattamam ||
Translation
Press out the highest nectar of heaven, the Soma for Indra the wielder of the thunderbolt; press it—most honey-full—so the delight becomes a power of victorious truth.
Padapatha (Word Analysis)
दि॒वः । पी॒यूष॑म् । उ॒त्ऽत॒मम् । सोम॑म् । इन्द्रा॑य । व॒ज्रिणे॑ । सु॒नोत॑ । मधु॑मत्ऽतमम् ॥दिवः । पीयूषम् । उत्तमम् । सोमम् । इन्द्राय । वज्रिणे । सुनोत । मधुमत्तमम् ॥divaḥ | pīyūṣam | ut-tamam | somam | indrāya | vajriṇe | sunota | madhumat-tamam
Word by Word
दिवःof heaven; from heaven
दिवः:
सम्बन्ध (genitive relation) / अपादान-भाव (source-sense with gen.)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ ‘स्वर्ग/द्युलोक’)
पीयूषम्nectar; ambrosia
पीयूषम्:
कर्म (object) / विशेष्य (to सोमम्)
TypeNoun
Rootपीयूष (प्रातिपदिक)
उत्तमम्highest; best
उत्तमम्:
विशेषण (qualifier of the object)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक; superlative of उद्/उत् + तम)
सोमम्Soma (the pressed sacred drink/deity)
सोमम्:
कर्म (object of सुनोता)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान (recipient)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वज्रिणेfor the wielder of the thunderbolt
वज्रिणे:
सम्प्रदान (same recipient; epithet in apposition)
TypeAdjective (used substantively as epithet)
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक; ‘having the vajra’)
सुनोतpress!; extract!
सुनोत:
क्रिया (imperative predicate)
TypeVerb
Rootसु (धातु; ‘to press/extract (Soma)’)
मधुमत्तमम्most honey-sweet; sweetest
मधुमत्तमम्:
विशेषण (qualifier of the object)
TypeAdjective
Rootमधुमत् (प्रातिपदिक; superlative मधुमत् + तम)