Mantra 3
Sukta 9.50
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
अव्यो वारे परि प्रियं हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः । पवमानं मधुश्चुतम् ॥
Samhita Patha (IAST)
अव्यो॒ वारे॒ परि॑ प्रि॒यं हरिं॑ हिन्व॒न्त्यद्रि॑भिः । पव॑मानं मधु॒श्चुत॑म् ॥
Transliteration
avyó vā́re pári priyáṃ hárim hinvánty ádri-bhiḥ | pavámānaṃ madhú-ścutam ||
Translation
Around the beloved tawny one, in the woolen enclosure, they drive him on with the pressing-stones—Soma purifying himself, dripping sweetness of delight.
Padapatha (Word Analysis)
अव्यः॑ । वारे॑ । परि॑ । प्रि॒यम् । हरि॑म् । हि॒न्व॒न्ति॒ । अद्रि॑ऽभिः । पव॑मानम् । म॒धु॒ऽश्चुत॑म् ॥अव्यः । वारे । परि । प्रियम् । हरिम् । हिन्वन्ति । अद्रिभिः । पवमानम् । मधुश्चुतम् ॥avyaḥ | vāre | pari | priyam | harim | hinvanti | adri-bhiḥ | pavamānam | madhu-ścutam
Word by Word
अव्यःthe ram (sheep)
अव्यः:
Kartā
TypeNoun
Rootअव्य (प्रातिपदिक; ‘अव्य’ = भेड़/मेढ़ा) अथवा ‘अव्य’ (ऊन/भेड़-सम्बन्धी)
वारेin the water
वारे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवारि/वार (प्रातिपदिक; ‘जल/वार’)
परिaround, all around
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
प्रियंdear, beloved (object)
प्रियं:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
हरिंthe tawny one (Soma)
हरिं:
Karma
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक; सोम/हरितवर्ण)
हिन्वन्तिthey impel/drive on
हिन्वन्ति:
—
TypeVerb
Rootहिन्व् (धातु; प्रेरणे/चोदने)
अद्रिभिःwith the pressing-stones
अद्रिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक; ‘पत्थर’, सोमपेषण-शिला)
पवमानम्the purifying (Soma)
पवमानम्:
Karma
TypeAdjective (used as Noun epithet)
Rootपवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पू ‘पवने/शोधने’ से वर्तमान कृदन्त ‘पवमान’)
मधुश्चुतम्honey-dripping, sweet-flowing
मधुश्चुतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमधु-श्चुत (कृदन्त-समास; मधु + √च्युत्/√श्च्युत् ‘स्रवणे’ → श्चुत ‘dripping’)