Mantra 5
Sukta 9.46
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
स पवस्व धनंजय प्रयन्ता राधसो महः । अस्मभ्यं सोम गातुवित् ॥
Samhita Patha (IAST)
स प॑वस्व धनंजय प्रय॒न्ता राध॑सो म॒हः । अ॒स्मभ्यं॑ सोम गातु॒वित् ॥
Transliteration
sá pavasva dhanaṁ-jaya prāyantā́ rādhaso maháḥ | asmábhyaṁ soma gātú-vit ||
Translation
Do thou flow purified, O winner of plenitude; bringer-forward of the great felicities—O Soma, finder of the path, for us.
Padapatha (Word Analysis)
सः । प॒व॒स्व॒ । ध॒न॒म्ऽज॒य॒ । प्र॒ऽय॒न्ता । राध॑सः । म॒हः । अ॒स्मभ्य॑म् । सो॒म॒ । गा॒तु॒ऽवित् ॥सः । पवस्व । धनम्जय । प्रयन्ता । राधसः । महः । अस्मभ्यम् । सोम । गातुवित् ॥saḥ | pavasva | dhanam-jaya | pra-yantā | rādhasaḥ | mahaḥ | asmabhyam | soma | gātu-vit
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स-
पवस्वpurify yourself / flow forth (as purified Soma)
पवस्व:
(क्रिया) — कर्तृ: सोमः
TypeVerb
Root√पू (पूञ् पवने) / √पु (पुनाति) — ‘to purify, to flow (as Soma)’
धनंजयO wealth-winner / conqueror of riches
धनंजय:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet/vocative)
Rootधनं + √जि (जये) → धनंजय (समास-प्रातिपदिक)
प्रयन्ताthe forward-goer / impeller (advancer)
प्रयन्ता:
कर्तृ (सः/सोमः के विशेषणरूपेण)
TypeNoun (agent)
Rootप्र + √या (याने) → प्रयन्तृ (कर्तृ-नाम) ‘one who goes/advances’
राधसःof bounty / of wealth
राधसः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootराधस् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक) ‘bounty, gift, wealth’
महतःgreat
महतः:
सम्बन्ध (genitive; qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (विशेषण-प्रातिपदिक) ‘great’
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootसोम (प्रातिपदिक)
गातुवित्finder/knower of the path (guide)
गातुवित्:
कर्तृ (as epithet of Soma)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootगातु (path/way, course) + √विद् (विदँ ज्ञाने) → -वित् ‘knower/finder’ (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास)