Mantra 6
Sukta 9.43
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
पवस्व वाजसातये विप्रस्य गृणतो वृधे । सोम रास्व सुवीर्यम् ॥
Samhita Patha (IAST)
पव॑स्व॒ वाज॑सातये॒ विप्र॑स्य गृण॒तो वृ॒धे । सोम॒ रास्व॑ सु॒वीर्य॑म् ॥
Transliteration
pávasva vā́ja-sātaye víprasya gṛṇató vṛ́dhe | soma rā́sva su-vī́ryam ||
Translation
Purify yourself for the winning of plenitude, for the increase of the seer who chants; O Soma, give us noble hero-power—an effective strength of the soul.
Padapatha (Word Analysis)
पव॑स्व । वाज॑ऽसातये । विप्र॑स्य । गृ॒ण॒तः । वृ॒धे । सोम॑ । रास्व॑ । सु॒ऽवीर्य॑म् ॥पवस्व । वाजसातये । विप्रस्य । गृणतः । वृधे । सोम । रास्व । सुवीर्यम् ॥pavasva | vāja-sātaye | viprasya | gṛṇataḥ | vṛdhe | soma | rāsva | su-vīryam
Word by Word
पवस्वPurify yourself / flow forth (O Soma).
पवस्व:
— (क्रियापद)
TypeVerb
Root√पू (पूञ्) / √पव् (वेद. ‘to purify/flow’)
वाजसातयेfor the winning of the prize (strength).
वाजसातये:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन) अव्यक्त-प्रयोजनार्थ दत्तिव
TypeNoun
Rootवाज-साति (प्रातिपदिक: ‘prize/booty-winning, gaining of strength/prize’)
विप्रस्यof the inspired singer (seer).
विप्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of the seer’
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक: ‘inspired poet, sage’)
गृणतः(of the seer) who is praising (you).
गृणतः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of (him) praising’
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√गॄ/गृ (गृणाति ‘to sing/praise’) → शतृ-प्रत्यय ‘गृणत्’
वृधेfor (his) increase / for strengthening.
वृधे:
सम्प्रदान/प्रयोजन (दत्तिव) — ‘for increase/strengthening’
TypeNoun
Rootवृध् (प्रातिपदिक/भाव: ‘increase, growth, strengthening’; also dat. of action-noun)
सोमO Soma.
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootसोम (प्रातिपदिक)
रास्वgrant / give.
रास्व:
— (क्रियापद)
TypeVerb
Root√रा (राति/रासते ‘to give, grant’)
सुवीर्यम्excellent heroism / splendid strength.
सुवीर्यम्:
कर्म (प्राप्तव्य/दत्तव्य)
TypeNoun
Rootसु-वीर्य (प्रातिपदिक: ‘good heroism, excellent manly power/valour’)