Mantra 6
Sukta 9.42
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
गोमन्नः सोम वीरवदश्वावद्वाजवत्सुतः । पवस्व बृहतीरिषः ॥
Samhita Patha (IAST)
गोम॑न्नः सोम वी॒रव॒दश्वा॑व॒द्वाज॑वत्सु॒तः । पव॑स्व बृह॒तीरिष॑: ॥
Transliteration
góman naḥ soma vī́ra-vad áśvā-vad vā́ja-vat sutáḥ | páv asva bṛhatī́r íṣaḥ ||
Translation
O Soma, pressed out, purify yourself for us as fullness of luminous riches—rich in rays of knowledge, rich in heroic energy, rich in swift powers, rich in plenitude of force; pour out the vast impulsions of nourishment.
Padapatha (Word Analysis)
गोऽम॑त् । नः॒ । सो॒म॒ । वी॒रऽव॑त् । अश्व॑वत् । वाज॑ऽवत् । सु॒तः । पव॑स्व । बृह॒तीः । इषः॑ ॥गोमत् । नः । सोम । वीरवत् । अश्ववत् । वाजवत् । सुतः । पवस्व । बृहतीः । इषः ॥go-mat | naḥ | soma | vīra-vat | aśva-vat | vāja-vat | sutaḥ | pavasva | bṛhatīḥ | iṣaḥ
Word by Word
गोमन्possessing cows, rich in cattle
गोमन्:
विशेषणम् (कर्तृ/सम्बोधनस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootगोमन्त् (प्रातिपदिक; गो- + -मन्त्)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (अधिकार/सम्बन्धः: ‘our’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन (आह्वानम्)
TypeNoun (deity name)
Rootसोम (प्रातिपदिक)
वीरवत्having heroes, rich in men/warriors
वीरवत्:
विशेषणम् (कर्तृ/सम्बोधनस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवीरवत् (प्रातिपदिक; वीर + -वत्)
अश्वावत्having horses
अश्वावत्:
विशेषणम् (कर्तृ/सम्बोधनस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअश्वावत् (प्रातिपदिक; अश्व + -वत्)
वाजवत्having strength/prize (vāja), rich in winning power
वाजवत्:
विशेषणम् (कर्तृ/सम्बोधनस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवाजवत् (प्रातिपदिक; वाज + -वत्)
सुतःpressed, expressed (Soma-juice)
सुतः:
कर्तृ (स्तुत्य/आहूतः सोमः ‘pressed’ as subject)
TypeParticiple (past passive) used adjectivally
Rootसु (धातु) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त-प्रत्यय)
पवस्वpurify yourself; flow in purification
पवस्व:
क्रिया (आह्वान-आज्ञा)
TypeVerb
Rootपू (धातु; ‘to purify’) / पव्-वर्गीयः (RV प्रयोगः)
बृहतीःgreat, lofty
बृहतीः:
कर्म (याः ‘इषः’—ताः विशेषयति)
TypeAdjective
Rootबृहती (प्रातिपदिक; बृह् ‘great’)
इषःrefreshments, nourishment, invigorating draughts
इषः:
कर्म (प्राप्य/प्रवह्य-वस्तु)
TypeNoun
Rootइष् / इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, nourishment’)