Mantra 5
Sukta 9.41
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
स पवस्व विचर्षण आ मही रोदसी पृण । उषाः सूर्यो न रश्मिभिः ॥
Samhita Patha (IAST)
स प॑वस्व विचर्षण॒ आ म॒ही रोद॑सी पृण । उ॒षाः सूर्यो॒ न र॒श्मिभि॑: ॥
Transliteration
sá pavasva vi-carṣaṇe ā́ mahī́ rodasī pṛṇa | uṣā́ḥ sū́ryo na raśmíbhíḥ ||
Translation
Flow, O universal discerner, and fill the vast two worlds; as the Dawn and the Sun with their rays, so do you flood our whole being with luminous currents.
Padapatha (Word Analysis)
सः । प॒व॒स्व॒ । वि॒ऽच॒र्ष॒णे॒ । आ । मा॒ही इति॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । पृ॒ण॒ । उ॒षाः । शूर्यः॑ । न । र॒श्मिऽभिः॑ ॥सः । पवस्व । विचर्षणे । आ । माही इति । रोदसी इति । पृण । उषाः । शूर्यः । न । रश्मिभिः ॥saḥ | pavasva | vi-carṣaṇe | ā | māhī iti | rodasī iti | pṛṇa | uṣāḥ | sūryaḥ | na | raśmi-bhiḥ
Word by Word
सःhe (that Soma)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
पवस्वpurify yourself / flow (as purified Soma)
पवस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पू (पवते) / √पु (to purify, flow as Soma)
विचर्षणेO far-seeing one (epithet)
विचर्षणे:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootवि-चर्षणि (प्रातिपदिक; ‘widely-seeing/active among men’)
आtowards, up to
आ:
(क्रियाविशेषण/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
महीthe two great
मही:
कर्म
TypeAdjective
Rootमही (स्त्री-प्रातिपदिक; from मह्/महत् ‘great’)
रोदसीthe two worlds: Heaven and Earth
रोदसी:
कर्म
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘heaven-and-earth’)
पृणfill, make full
पृण:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पॄ/पृ (पृणाति ‘to fill, satisfy’)
उषाःDawn
उषाः:
कर्तृ (उपमान-वाक्ये)
TypeNoun
Rootउषस् (स्त्री-प्रातिपदिक)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
कर्तृ (उपमान-वाक्ये)
TypeNoun
Rootसूर्य (पुं-प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
(उपमा-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootन (निपात; उपमा)
रश्मिभिःwith rays
रश्मिभिः:
करण
TypeNoun
Rootरश्मि (पुं-प्रातिपदिक)