Mantra 4
Sukta 9.40
Devata: Soma Pavamāna (Indu)
Samhita Patha (Devanagari)
विश्वा सोम पवमान द्युम्नानीन्दवा भर । विदाः सहस्रिणीरिषः ॥
Samhita Patha (IAST)
विश्वा॑ सोम पवमान द्यु॒म्नानी॑न्द॒वा भ॑र । वि॒दाः स॑ह॒स्रिणी॒रिष॑: ॥
Transliteration
víśvā soma pavamāna dyumnā́nīndavā bhara | vidā́ḥ sahasríṇīr íṣaḥ ||
Translation
O Soma, purifying, O Indu, bring all the luminous powers of accomplishment; win for us the thousandfold impulsions of increase—energies that feed the soul’s ascent.
Padapatha (Word Analysis)
विश्वा॑ । सो॒म॒ । प॒व॒मा॒न॒ । द्यु॒म्नानि॑ । इ॒न्दो॒ इति॑ । आ । भ॒र॒ । वि॒दाः । स॒ह॒स्रिणीः॑ । इषः॑ ॥विश्वा । सोम । पवमान । द्युम्नानि । इन्दो इति । आ । भर । विदाः । सहस्रिणीः । इषः ॥viśvā | soma | pavamāna | dyumnāni | indo iti | ā | bhara | vidāḥ | sahasriṇīḥ | iṣaḥ
Word by Word
विश्वाall (things)
विश्वा:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्व (सर्व)
सोमO Soma
सोम:
(Sambodhana) संबोधन
TypeNoun (proper/ritual substance)
Rootसोम
पवमानO purifying/flowing one
पवमान:
(Sambodhana) संबोधन
TypeAdjective/Participle
Rootपवमान (पु. प्रातिपदिकम्; √पू/√पव् ‘to purify, to flow’ से वर्तमान कृदन्त)
द्यु॒म्नानिsplendours, brilliant powers
द्यु॒म्नानि:
Karma
TypeNoun
Rootद्यु॒म्न (न.)
इन्दवO drop (of Soma)
इन्दव:
(Sambodhana) संबोधन
TypeNoun
Rootइन्दु
आhither, forth (towards)
आ:
—
TypeIndeclinable (preverb/particle)
Rootआ
भरbring!
भर:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
विदाःwin/obtain!
विदाः:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√विद् (वेदने/लाभे) अथवा √विद् (जानने) — वेदिक प्रयोगे ‘प्राप्नुहि/लभस्व’ अर्थः
सहस्रिणीःthousandfold, in thousands
सहस्रिणीः:
Karma
TypeAdjective
Rootसहस्रिन् (बहुसहस्रयुक्त) → स्त्री. सहस्रिणी
इषःrefreshments, invigorating draughts
इषः:
Karma
TypeNoun
Rootइष्/इषा (स्त्री; ‘refreshment, nourishment, strength’)