Mantra 6
Sukta 9.39
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
समीचीना अनूषत हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः । योनावृतस्य सीदत ॥
Samhita Patha (IAST)
स॒मी॒ची॒ना अ॑नूषत॒ हरिं॑ हिन्व॒न्त्यद्रि॑भिः । योना॑वृ॒तस्य॑ सीदत ॥
Transliteration
samīcīnā́ anūṣata hárim hinvánty ádri-bhiḥ | yónāv ṛtásya sī́dat(a) ||
Translation
The rightly-directed powers chant to him; they impel the tawny one with the pressing-stones: sit in the womb of the Truth, in the ordered seat of the rite within us.
Padapatha (Word Analysis)
स॒मी॒ची॒नाः । अ॒नू॒ष॒त॒ । हरि॑म् । हि॒न्व॒न्ति॒ । अद्रि॑ऽभिः । योनौ॑ । ऋ॒तस्य॑ । सी॒द॒त्च ॥समीचीनाः । अनूषत । हरिम् । हिन्वन्ति । अद्रिभिः । योनौ । ऋतस्य । सीदत्च ॥samīcīnāḥ | anūṣata | harim | hinvanti | adri-bhiḥ | yonau | ṛtasya | sīdata
Word by Word
समीचीनाःstraight/fit, in due order (well-directed)
समीचीनाः:
कर्तृ (हरिं हिन्वन्ति इत्यस्य कर्तारः)
TypeAdjective
Rootसमीचीन (प्रातिपदिक; सम्-ईचीन < √इच्/ईच् ‘to go/turn toward’, adjectival formation) अथवा ‘सम् + अञ्च्’ भावार्थ ‘towards/straight’ (वैदिक)
अनूषतthey sang/praised
अनूषत:
क्रिया
TypeVerb
Root√वच्/√उच् (वैदिक: ‘to speak/sing/praise’; लुङ्/आओरिस्ट रूप)
हरिम्the tawny one (Soma/steed)
हरिम्:
कर्म (अनूषत/हिन्वन्ति का कर्म)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
हिन्वन्तिthey impel/drive on
हिन्वन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√हिव्/√हिन्व् (हिन्व् ‘to set in motion, impel, press on’)
अद्रिभिःwith the pressing-stones
अद्रिभिः:
करण (येन हिन्वन्ति)
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक; ‘stone/pressing-stone’)
योनौin the womb/seat (vat, receptacle)
योनौ:
अधिकरण (सीदत इत्यस्य)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
वृतस्यof the enclosed/covered (one)
वृतस्य:
सम्बन्ध (योनौ—कस्य? वृतस्य)
TypeAdjective (used substantively)
Rootवृत (कृदन्त/प्रातिपदिक; √वृ ‘to cover/enclose’ → ‘covered/enclosed’)
सीदतlet him sit/settle
सीदत:
क्रिया
TypeVerb
Root√सद् (सीद्) ‘to sit down, settle’