Mantra 5
Sukta 9.34
Devata: Soma Pavamāna (in relation to Ṛta)
Samhita Patha (Devanagari)
अभीमृतस्य विष्टपं दुहते पृश्निमातरः । चारु प्रियतमं हविः ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒भीमृ॒तस्य॑ वि॒ष्टपं॑ दुह॒ते पृश्नि॑मातरः । चारु॑ प्रि॒यत॑मं ह॒विः ॥
Transliteration
abhī́m ṛtásya viṣṭápam duhate pṛ́śni-mātaraḥ | cā́ru priyátamam havíḥ ||
Translation
Toward him, to the wide seat of Ṛta, the mothers of the speckled one milk out the fair, most-beloved oblation—an offering of delight that founds the true world in us.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒भि । ई॒म् । ऋ॒तस्य॑ । वि॒ष्टप॑म् । दु॒ह॒ते । पृश्नि॑ऽमातरः । चारु॑ । प्रि॒यऽत॑मम् । ह॒विः ॥अभि । ईम् । ऋतस्य । विष्टपम् । दुहते । पृश्निमातरः । चारु । प्रियतमम् । हविः ॥abhi | īm | ṛtasya | viṣṭapam | duhate | pṛśni-mātaraḥ | cāru | priya-tamam | haviḥ
Word by Word
अभीtowards, upon
अभी:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
अमृतस्यof immortality / of the nectar
अमृतस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
विष्टपम्the (heavenly) seat/abode
विष्टपम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootविष्टप (प्रातिपदिक)
दुहते(the two) milk/draw forth
दुहते:
—
TypeVerb
Rootदुह् (धातु)
पृश्निमातरःthe mothers of Pṛśni (i.e., the cows)
पृश्निमातरः:
कर्तृ (agent)
TypeNoun
Rootपृश्नि-मातर् (समास; प्रातिपदिक)
चारुbeautiful, pleasing
चारु:
कर्म (as qualifier of the object)
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक)
प्रियतमम्most dear
प्रियतमम्:
कर्म (as qualifier of the object)
TypeAdjective
Rootप्रियतम (प्रातिपदिक; तमप्-प्रत्ययान्त)
हविःoblation
हविः:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)