Mantra 4
Sukta 9.34
Devata: Soma Pavamāna (with functional relation to Indra; mention of Trita)
Samhita Patha (Devanagari)
भुवत्त्रितस्य मर्ज्यो भुवदिन्द्राय मत्सरः । सं रूपैरज्यते हरिः ॥
Samhita Patha (IAST)
भुव॑त्त्रि॒तस्य॒ मर्ज्यो॒ भुव॒दिन्द्रा॑य मत्स॒रः । सं रू॒पैर॑ज्यते॒ हरि॑: ॥
Transliteration
bhúvat tritásya márjyo bhúvad índrāya matsaráḥ | sám rūpáiḥ ajyate háriḥ ||
Translation
He becomes Trita’s purifier; he becomes Indra’s rousing ecstasy. The tawny one is anointed and set together with forms—taking shape for the work of the gods within us.
Padapatha (Word Analysis)
भुव॑त् । त्रि॒तस्य॑ । मर्ज्यः॑ । भुव॑त् । इन्द्रा॑य । म॒त्स॒रः । सम् । रू॒पैः । अ॒ज्य॒ते॒ । हरिः॑ ॥भुवत् । त्रितस्य । मर्ज्यः । भुवत् । इन्द्राय । मत्सरः । सम् । रूपैः । अज्यते । हरिः ॥bhuvat | tritasya | marjyaḥ | bhuvat | indrāya | matsaraḥ | sam | rūpaiḥ | ajyate | hariḥ
Word by Word
भुवत्became / was
भुवत्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootभू (धातु)
त्रितस्यof Trita
त्रितस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootत्रित (प्रातिपदिक)
मर्ज्यःto be cleansed / cleansing-worthy (purifiable)
मर्ज्यः:
कर्तृ-विशेषण (of the subject हरिः)
TypeAdjective/Participle
Rootमृज् (धातु) → मर्ज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
भुवत्became / was
भुवत्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootभू (धातु)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मत्सरःintoxicating exhilaration / rapture (of Soma)
मत्सरः:
कर्ता (of भुवत्)
TypeNoun
Rootमत्सर (प्रातिपदिक)
सम्together / fully
सम्:
(क्रिया-विशेषण) —
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
रूपैःwith forms / with appearances
रूपैः:
करण
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
अज्यतेis anointed / is smeared
अज्यते:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootअञ्ज् (धातु)
हरिःthe tawny one (Soma / the tawny steed)
हरिः:
कर्ता (of अज्यते)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)