Mantra 1
Sukta 9.33
Rishi: Soma-Pavamāna seer tradition (exact rishi uncertain in provided input).
Devata: Soma Pavamāna (plural streams).
Chandas: Likely Gāyatrī or Triṣṭubh depending on hymn structure; needs verification from full sukta metrical pattern.
Samhita Patha (Devanagari)
प्र सोमासो विपश्चितोऽपां न यन्त्यूर्मयः । वनानि महिषा इव ॥
Samhita Patha (IAST)
प्र सोमा॑सो विप॒श्चितो॒ऽपां न य॑न्त्यू॒र्मय॑: । वना॑नि महि॒षा इ॑व ॥
Transliteration
prá sómāso vipaścíto ’pā́ṃ ná yanty ūrmáyaḥ | vánāni mahiṣā́ iva ||
Translation
Forth move the Soma-powers, clear in discernment, like waves of the waters; like great bulls they press through the forests of our nature.
Padapatha (Word Analysis)
प्र । सोमा॑सः । वि॒पः॒ऽचितः॑ । अ॒पाम् । न । य॒न्ति॒ । ऊ॒र्मयः॑ । वना॑नि । म॒हि॒षाःऽइ॑व ॥प्र । सोमासः । विपःचितः । अपाम् । न । यन्ति । ऊर्मयः । वनानि । महिषाःइव ॥pra | somāsaḥ | vipaḥ-citaḥ | apām | na | yanti | ūrmayaḥ | vanāni | mahiṣāḥ-iva
Word by Word
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga) प्रत्यय-रहित अव्यय
सोमासःthe Soma (drops/juices)
सोमासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
विपश्चितःclear-seeing, wise
विपश्चितः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootवि-पश्चित् (प्रातिपदिक; ‘विशेषेण पश्यति’)
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअप्/आप् (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
यन्तिgo, move
यन्ति:
क्रिया (कर्तृ: सोमासः)
TypeVerb
Rootया (धातु)
ऊर्मयःwaves
ऊर्मयः:
कर्तृ (उपमान-कर्तृ; ‘अपाम् … ऊर्मयः’)
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
वनानिwoods, forests
वनानि:
कर्म
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
महिषाःbuffaloes, mighty bulls
महिषाः:
कर्तृ (उपमान-कर्तृ)
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)