Mantra 2
Sukta 9.3
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
एष देवो विपा कृतोऽति ह्वरांसि धावति । पवमानो अदाभ्यः ॥
Samhita Patha (IAST)
ए॒ष दे॒वो वि॒पा कृ॒तोऽति॒ ह्वरां॑सि धावति । पव॑मानो॒ अदा॑भ्यः ॥
Transliteration
eṣá devó vipā́ kṛtó ’tí hvárāṃsi dhāvati | pávamāno adā́bhyaḥ ||
Translation
This god, made wise in discernment, runs beyond the crookednesses; self-purifying, he is unassailable.
Padapatha (Word Analysis)
ए॒षः । दे॒वः । वि॒पा । कृ॒तः । अति॑ । ह्वरां॑सि । धा॒व॒ति॒ । पव॑मानः । अदा॑भ्यः ॥एषः । देवः । विपा । कृतः । अति । ह्वरांसि । धावति । पवमानः । अदाभ्यः ॥eṣaḥ | devaḥ | vipā | kṛtaḥ | ati | hvarāṃsi | dhāvati | pavamānaḥ | adābhyaḥ
Word by Word
एषःthis (one), he
एषः:
Kartā
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एष-
देवःthe god (divine one)
देवः:
Kartā (एषः इति सह समानाधिकरणम्)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
विपाःtrembling/quick-moving; (Vedic epithet)
विपाः:
Kartā (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootविप्/विपा (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण)
कृतःmade, fashioned; prepared
कृतः:
Kartā (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त-भूतकृदन्त)
अतिover, beyond
अति:
—
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
ह्वरांसिcrookednesses, deceits/hostilities
ह्वरांसि:
Karma
TypeNoun
Rootह्वर (प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग)
धावतिruns, rushes
धावति:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootधाव् (धातु)
पवमानःpurifying (Soma as he flows)
पवमानः:
Kartā (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootपू (धातु) → पवमान (कृदन्त; शतृ/शानच्-प्रकारः, वैदिक)
अदाभ्यःunassailable, unconquerable
अदाभ्यः:
Kartā (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootअदाभ्य (प्रातिपदिक; न-उपसर्ग + दाभ्य ‘to be harmed/defeated’)