Mantra 2
Sukta 9.29
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
सप्तिं मृजन्ति वेधसो गृणन्तः कारवो गिरा । ज्योतिर्जज्ञानमुक्थ्यम् ॥
Samhita Patha (IAST)
सप्तिं॑ मृजन्ति वे॒धसो॑ गृ॒णन्त॑: का॒रवो॑ गि॒रा । ज्योति॑र्जज्ञा॒नमु॒क्थ्य॑म् ॥
Transliteration
saptíṃ mṛjanti vedháso gṛṇántaḥ kārávo girā́ | jyótiḥ jajñānám ukthyàm ||
Translation
The seers, singing with their word, cleanse the coursing steed; the makers of hymn purify him—him who is born as Light, worthy of the high chant of realization.
Padapatha (Word Analysis)
सप्ति॑म् । मृजन्ति । वे॒धसः॑ । गृ॒णन्तः॑ । का॒रवः॑ । गि॒रा । ज्योतिः॑ । ज॒ज्ञा॒नम् । उ॒क्थ्य॑म् ॥सप्तिम् । मृजन्ति । वेधसः । गृणन्तः । कारवः । गिरा । ज्योतिः । जज्ञानम् । उक्थ्यम् ॥saptim | mṛjanti | vedhasaḥ | gṛṇantaḥ | kāravaḥ | girā | jyotiḥ | jajñānam | ukthyam
Word by Word
सप्तिम्the steed (horse)
सप्तिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसप्ति- (प्रातिपदिक; ‘सप्ति’ = अश्व/रथवाहन) संभवतः ‘सप्त’ (सात) से व्युत्पन्न
मृजन्तिthey cleanse / polish
मृजन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमृज् (धातु) ‘मार्जने/शोधने’
वेधसःthe inspired sages / wise ones
वेधसः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवेधस्- (प्रातिपदिक; ‘वेधस्’ = ज्ञानी/कवि/विधाता) < √विध्/व्यध् (विधाने/वेधने) (वैदिक)
गृणन्तःpraising (chanting)
गृणन्तः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootगृ (धातु) ‘स्तुतौ’ → वर्तमान कृदन्त (शतृ)
कारवःthe singers / poets
कारवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकारु- (प्रातिपदिक) ‘कवि/गायक/स्तोतृ’
गिराwith a song / by speech
गिरा:
करण
TypeNoun
Rootगिर्- (प्रातिपदिक) ‘वाक्/स्तुति’
ज्योतिःlight, radiance
ज्योतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootज्योतिस्- (प्रातिपदिक) ‘प्रकाश’
जज्ञानम्born / arisen
जज्ञानम्:
(विशेषण)
TypeParticiple
Root√जन् (धातु) ‘जन्मनि/उत्पत्तौ’ → भूत कृदन्त (क्त)
उक्थ्यम्worthy of hymn / to be praised
उक्थ्यम्:
(विशेषण)
TypeAdjective
Rootउक्थ्य- (प्रातिपदिक) ‘उक्थ-सम्बन्धी, स्तुत्य/स्तोत्रार्ह’ < उक्थ (स्तोत्र)