Mantra 1
Sukta 9.29
Devata: Soma Pavamāna (purifying Soma)
Samhita Patha (Devanagari)
प्रास्य धारा अक्षरन्वृष्णः सुतस्यौजसा । देवाँ अनु प्रभूषतः ॥
Samhita Patha (IAST)
प्रास्य॒ धारा॑ अक्षर॒न्वृष्ण॑: सु॒तस्यौज॑सा । दे॒वाँ अनु॑ प्र॒भूष॑तः ॥
Transliteration
prā́sya dhā́rā akṣaran vṛ́ṣṇaḥ sutasyá ójasā | devā́m̐ ánu prabhū́ṣataḥ ||
Translation
Forth flow the streams of this strong One; by the pressed Soma’s might they run. They move in the wake of the Gods, adorning and empowering the divine workings within us.
Padapatha (Word Analysis)
प्र । अ॒स्य॒ । धाराः॑ । अ॒क्ष॒र॒न् । वृष्णः॑ । सु॒तस्य॑ । ओज॑सा । दे॒वान् । अनु॑ । प्र॒ऽभूष॑तः ॥प्र । अस्य । धाराः । अक्षरन् । वृष्णः । सुतस्य । ओजसा । देवान् । अनु । प्रभूषतः ॥pra | asya | dhārāḥ | akṣaran | vṛṣṇaḥ | sutasya | ojasā | devān | anu | pra-bhūṣataḥ
Word by Word
प्रforth, forward (preverb)
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग) अथवा प्र (अव्यय)
अस्यof him/it (of this one)
अस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धाराःstreams, flows
धाराः:
कर्तृ (agent of the verb)
TypeNoun
Rootधारा (प्रातिपदिक)
अक्षरन्flowed, streamed forth
अक्षरन्:
—
TypeVerb
Rootक्षर् (धातु)
वृष्णःof the bull (i.e., the vigorous one; Soma)
वृष्णः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
सुतस्यof the pressed (Soma)
सुतस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeAdjective (participial) used substantively
Rootसुत (PPP from √सु ‘to press/extract’)
ओजसाwith strength, by might
ओजसा:
करण (instrument/means)
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अनुafter, along, in accordance with
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय/उपसर्ग)
प्रभूषतःthey two adorn/serve/honour (followingly)
प्रभूषतः:
—
TypeVerb
Rootप्र + √भूष् (धातु ‘to adorn/serve/honour’)