Mantra 2
Sukta 9.23
Rishi: Uncertain/Traditional: Soma Pavamāna seers
Devata: Soma Pavamāna (with solar emergence imagery)
Chandas: Not determinable with certainty from provided verse alone
Samhita Patha (Devanagari)
अनु प्रत्नास आयवः पदं नवीयो अक्रमुः । रुचे जनन्त सूर्यम् ॥
Samhita Patha (IAST)
अनु॑ प्र॒त्नास॑ आ॒यव॑: प॒दं नवी॑यो अक्रमुः । रु॒चे ज॑नन्त॒ सूर्य॑म् ॥
Transliteration
ánu pratnā́sa āyávaḥ padáṃ návīyo akramuḥ | rucé jánanta sū́ryam ||
Translation
Following the ancient ones, the living seekers have stepped to a newer station; out of luminous radiance they bring forth the Sun—an awakened truth-light within.
Padapatha (Word Analysis)
अनु॑ । प्र॒त्नासः॑ । आ॒यवः॑ । प॒दम् । नवी॑यः । अ॒क्र॒मुः॒ । रु॒चे । ज॒न॒न्त॒ । सूर्य॑म् ॥अनु । प्रत्नासः । आयवः । पदम् । नवीयः । अक्रमुः । रुचे । जनन्त । सूर्यम् ॥anu | pratnāsaḥ | āyavaḥ | padam | navīyaḥ | akramuḥ | ruce | jananta | sūryam
Word by Word
अनुafter, along, following
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
प्रत्नासःthe ancient ones (of old)
प्रत्नासः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootप्रत्न (प्रातिपदिक)
आयवःthe living ones / men (descendants)
आयवः:
Kartā (प्रत्नासः इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootआयु (प्रातिपदिक; RV-प्रयोगः ‘आयु’ = आयु/आयु-जनाः, जीवित-सम्बद्धाः)
पदम्a step; a track; a place
पदम्:
Karma
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
नवीयःnewer, fresher
नवीयः:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक; तुलनात्मक-प्रयोगः)
अक्रमुःthey stepped; they strode
अक्रमुः:
—
TypeVerb
Rootक्रम् (धातु) + उपसर्गः आ- (आक्रम्)
रुचेin/at the light, in radiance
रुचे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootरुच् (धातु) → रुचि/रुच् (प्रातिपदिक ‘रुच्/रुचि’ = प्रकाशः)
जनन्तthey beget; they generate
जनन्त:
—
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
सूर्यम्the Sun
सूर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)