Mantra 1
Sukta 9.23
Rishi: Uncertain/Traditional: Soma Pavamāna seers
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Not determinable with certainty from provided verse alone
Samhita Patha (Devanagari)
सोमा असृग्रमाशवो मधोर्मदस्य धारया । अभि विश्वानि काव्या ॥
Samhita Patha (IAST)
सोमा॑ असृग्रमा॒शवो॒ मधो॒र्मद॑स्य॒ धार॑या । अ॒भि विश्वा॑नि॒ काव्या॑ ॥
Transliteration
sómā asṛgram āśávo mádhor madasya dhā́rayā | abhí víśvāni kā́vyā ||
Translation
The swift Somas have flowed forth in a stream of honeyed ecstasy; they move upon all the inspired works, awakening the hidden poetic truths within.
Padapatha (Word Analysis)
सोमाः॑ । अ॒सृ॒ग्र॒म् । आ॒शवः॑ । मधोः॑ । मद॑स्य । धार॑या । अ॒भि । विश्वा॑नि । काव्या॑ ॥सोमाः । असृग्रम् । आशवः । मधोः । मदस्य । धारया । अभि । विश्वानि । काव्या ॥somāḥ | asṛgram | āśavaḥ | madhoḥ | madasya | dhārayā | abhi | viśvāni | kāvyā
Word by Word
सोमाःthe Soma (drops/juices)
सोमाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक) < √सु (अभिषवणे/सवने)
असृग्रम्they flowed forth / were set in motion
असृग्रम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√सृज् (सृजति) with preverb आ-; aorist stem
आशवःswift, quick
आशवः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआशु (प्रातिपदिक) प्रत्यय -व (आशव)
मधोःof sweetness / of honey
मधोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
मदस्यof exhilaration, intoxication
मदस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
धारयाwith a stream / by a flow
धारया:
करण
TypeNoun
Rootधारा (प्रातिपदिक)
अभिtowards, over, upon
अभि:
(उपसर्ग/दिशा-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
विश्वानिall (things)
विश्वानि:
कर्म
TypeAdjective (substantivized)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
काव्यानिpoetic works / inspired utterances
काव्यानि:
कर्म (विशेषण/अप्पोज़िशन)
TypeNoun/Adjective
Rootकाव्य (प्रातिपदिक) < कवि