Mantra 3
Sukta 9.22
Rishi: Uncertain/Traditional: Soma Pavamāna seers
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Not determinable with certainty from provided verse alone
Samhita Patha (Devanagari)
एते पूता विपश्चितः सोमासो दध्याशिरः । विपा व्यानशुर्धियः ॥
Samhita Patha (IAST)
ए॒ते पू॒ता वि॑प॒श्चित॒: सोमा॑सो॒ दध्या॑शिरः । वि॒पा व्या॑नशु॒र्धिय॑: ॥
Transliteration
eté pūtā́ vipaścítaḥ somāso dádhyāśiraḥ | vípā ví ānaśur dhíyaḥ ||
Translation
These purified Soma-powers, clear-seeing, blended with curd, have widely attained the inspired thoughts; they move as seer-forces, opening the intelligence in many directions.
Padapatha (Word Analysis)
ए॒ते । पू॒ताः । वि॒पः॒ऽचितः॑ सोमा॑सः । दधि॑ऽआशिरः । वि॒पा । वि । आ॒न॒शुः॒ । धियः॑ ॥एते । पूताः । विपःचितः सोमासः । दधिआशिरः । विपा । वि । आनशुः । धियः ॥ete | pūtāḥ | vipaḥ-citaḥ | somāsaḥ | dadhi-āśiraḥ | vipā | vi | ānaśuḥ | dhiyaḥ
Word by Word
एतेthese
एते:
Kartā
TypePronoun/Adjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / एत-
पूताःpurified
पूताः:
Kartā (एते/सोमासः के विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (Past participle)
Rootपू (धातु) → पूत (कृदन्त-प्रातिपदिक, भूतकृत्/कृदन्त) अथवा √पू (पवने) से निष्पन्न
विपश्चितःwise, discerning
विपश्चितः:
Kartā (एते/सोमासः के विशेषणरूपेण)
TypeAdjective/Noun
Rootवि-पश्चित् (प्रातिपदिक; ‘विशेषेण पश्यति/जानाति’)
सोमासःSoma-juices
सोमासः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
दध्याशिरःmixed with curd (curd-mixture)
दध्याशिरः:
Kartā (सोमासः के विशेषणरूपेण)
TypeNoun (compound) / Adjective
Rootदधि + आशिर् (समास; प्रातिपदिक)
विपाःactive/impelling ones
विपाः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootवि-प (प्रातिपदिक; ‘कम्पन/प्रेरण’ अर्थे, ‘कम्पयितारः/प्रेरकाः’ इत्यर्थे) अथवा ‘विप्’ वर्गीय नाम
व्यानशुःhave reached, have attained
व्यानशुः:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√नश् (प्रापणे) उपसर्गः वि-आ- (व्यानशुः = वि + आ + नशुः)
धियःinsights, prayers
धियः:
Karma
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक; ‘thought, insight, prayer’)