Mantra 6
Sukta 9.21
Devata: Soma (bright/purifying streams); with allusion to the Ribhus
Samhita Patha (Devanagari)
ऋभुर्न रथ्यं नवं दधाता केतमादिशे । शुक्राः पवध्वमर्णसा ॥
Samhita Patha (IAST)
ऋ॒भुर्न रथ्यं॒ नवं॒ दधा॑ता॒ केत॑मा॒दिशे॑ । शु॒क्राः प॑वध्व॒मर्ण॑सा ॥
Transliteration
ṛbhúr ná rathyáṃ návaṃ dádhātā ketám ā́diśe | śukrā́ḥ pavadhvam árṇasā ||
Translation
Like the Ribhus fashioning a new chariot, set the sign (keta) for the revelation; O bright ones, purify yourselves with the flood—so the luminous powers are remade and directed, fit for the true journey of the soul.
Padapatha (Word Analysis)
ऋ॒भुः । न । रथ्य॑म् । नव॑म् । दधा॑त । केत॑म् । आ॒ऽदिशे॑ । शु॒क्राः । प॒व॒ध्व॒म् । अर्ण॑सा ॥ऋभुः । न । रथ्यम् । नवम् । दधात । केतम् । आदिशे । शुक्राः । पवध्वम् । अर्णसा ॥ṛbhuḥ | na | rathyam | navam | dadhāta | ketam | ādiśe | śukrāḥ | pavadhvam | arṇasā
Word by Word
ऋभुःR̥bhu (the artisan/Ṛbhu)
ऋभुः:
कर्तृ
TypeNoun (proper/common)
Rootऋभु (प्रातिपदिक; ‘ऋभु’ नाम)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
रथ्यम्fit for a chariot; chariot-worthy
रथ्यम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootरथ्य (प्रातिपदिक)
नवम्new
नवम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक)
दधाताplace/put; fashion (you all should)
दधाता:
—
TypeVerb
Rootधा (धातु; दधा- < दधाति)
केतमाwhich (one) having a sign/banner?; which renowned one?
केतमा:
कर्तृ (प्रश्न-विषयः)
TypeAdjective (substantivized) / Interrogative-adjectival form
Rootकेतुमत् (प्रातिपदिक; ‘having a banner/sign’)
आदिशेindicates, points out, assigns
आदिशे:
—
TypeVerb
Rootआ + दिश् (धातु)
शुक्राःthe bright/clear ones (i.e., shining Soma-drops)
शुक्राः:
कर्तृ
TypeAdjective (used as noun)
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
पवध्वम्purify yourselves; flow clear
पवध्वम्:
—
TypeVerb
Rootपू (धातु; ‘to purify/cleanse’) → पवते
अर्णसाwith the flood/stream; with the wave (of liquid)
अर्णसा:
करण
TypeNoun
Rootअर्णस् (प्रातिपदिक)