Mantra 7
Sukta 9.20
Rishi: Pavamāna Soma seer tradition (RV 9).
Devata: Soma Pavamana
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
क्रीळुर्मखो न मंहयुः पवित्रं सोम गच्छसि । दधत्स्तोत्रे सुवीर्यम् ॥
Samhita Patha (IAST)
क्री॒ळुर्म॒खो न मं॑ह॒युः प॒वित्रं॑ सोम गच्छसि । दध॑त्स्तो॒त्रे सु॒वीर्य॑म् ॥
Transliteration
krīḷúrmakhó ná maṃhayúḥ pavítraṃ soma gacchasi | dádhat stotré suvī́ryam ||
Translation
Sporting in thy might, eager in the sacrifice, thou goest, O Soma, to the purifier; placing in the hymn a heroic power, thou makest the word a force of victory in the inner battle.
Padapatha (Word Analysis)
क्री॒ळुः । म॒खः । न । मं॒ह॒युः । प॒वित्र॑म् । सो॒म॒ । ग॒च्छ॒सि॒ । दध॑त् । स्तो॒त्रे । सु॒ऽवीर्य॑म् ॥क्रीळुः । मखः । न । मंहयुः । पवित्रम् । सोम । गच्छसि । दधत् । स्तोत्रे । सुवीर्यम् ॥krīḷuḥ | makhaḥ | na | maṃhayuḥ | pavitram | soma | gacchasi | dadhat | stotre | su-vīryam
Word by Word
क्रीळुःplayful; sporting
क्रीळुः:
Kartā
TypeAdjective
Rootक्रीळु- (प्रातिपदिक; ‘क्रीळु’ = क्रीडनशीलः) < √क्रीड्
मखःsacrifice; sacrificial rite
मखः:
Kartā (सम्बन्ध/विशेष्यः)
TypeNoun
Rootमख-
नlike; as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
मंहयुःswift; bountiful
मंहयुः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमंहयु- (प्रातिपदिक; ‘शीघ्र/उदार’ भावः) < √मंह्/मंह (to hasten / be liberal)
पवित्रम्the filter; strainer (soma-filter)
पवित्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपवित्र-
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम-
गच्छसिyou go; you proceed
गच्छसि:
—
TypeVerb
Root√गम् (गच्छ-)
दधत्placing; bestowing
दधत्:
Kartā (गच्छसि-क्रियायाः सहवर्ती/विशेषणम्)
TypeVerb
Root√धा (दधत्)
स्तोत्रेin/at the hymn of praise
स्तोत्रे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootस्तोत्र-
सुवीर्यम्good heroism; excellent strength/valour
सुवीर्यम्:
Karma (दधत्-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootसु-वीर्य- (सु + वीर्य)