Mantra 2
Sukta 9.19
Rishi: Pavamāna Soma seer tradition (RV 9); specific r̥ṣi attribution uncertain in the provided data.
Devata: Indra–Soma (dual invocation within a Soma-pavamāna hymn)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
युवं हि स्थः स्वर्पती इन्द्रश्च सोम गोपती । ईशाना पिप्यतं धियः ॥
Samhita Patha (IAST)
यु॒वं हि स्थः स्व॑र्पती॒ इन्द्र॑श्च सोम॒ गोप॑ती । ई॒शा॒ना पि॑प्यतं॒ धिय॑: ॥
Transliteration
yuváṃ hí sthaḥ svàrpatī́ índraś ca soma gopátī | īśānā́ pipyatáṃ dhíyaḥ ||
Translation
For you two indeed are the lords of the luminous world—Indra and Soma, guardians of the Rays; as masters, increase and fill our thoughts with power of light.
Padapatha (Word Analysis)
यु॒वम् । हि । स्थः । स्व॑र्पती॒ इति॒ स्वः॑ऽपती । इन्द्रः॑ । च॒ । सो॒म॒ । गोप॑ती॒ इति॒ गोऽप॑ती । ई॒शा॒ना पि॑प्यत॒न् धियः॑ ॥युवम् । हि । स्थः । स्वर्पती इति स्वःपती । इन्द्रः । च । सोम । गोपती इति गोपती । ईशाना पिप्यतन् धियः ॥yuvam | hi | sthaḥ | svarpatī itisvaḥ-patī | indraḥ | ca | soma | gopatī itigo-patī | īśānā | pipyatan | dhiyaḥ
Word by Word
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
स्थःyou two stand/are
स्थः:
—
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
स्वर्पतीlords of heaven/light
स्वर्पती:
कर्तृ (युवम् इत्यस्य विशेषण/समानााधिकरण)
TypeNoun (title/epithet)
Rootस्वर्-पति (प्रातिपदिक; तत्पुरुष)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ (समुच्चितः)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ (समुच्चितः)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
गोपतीlords/protectors of cows
गोपती:
कर्तृ (युवम् इत्यस्य विशेषण/समानााधिकरण)
TypeNoun (title/epithet)
Rootगो-पति (प्रातिपदिक; तत्पुरुष)
ईशानाruling, sovereign
ईशाना:
कर्तृ (युवम् इत्यस्य विशेषण)
TypeAdjective
Rootईशान (प्रातिपदिक; विशेषण)
पिप्यतम्grow strong, prosper, become full
पिप्यतम्:
—
TypeVerb
Rootप्यै (धातु; ‘to swell, thrive, become full/strong’)
धियःthoughts, insights, hymns (inspired prayers)
धियः:
कर्म
TypeNoun
Rootधी (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक)