Mantra 6
Sukta 9.16
Rishi: Kāṇva (general)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
पुनानो रूपे अव्यये विश्वा अर्षन्नभि श्रियः । शूरो न गोषु तिष्ठति ॥
Samhita Patha (IAST)
पु॒ना॒नो रू॒पे अ॒व्यये॒ विश्वा॒ अर्ष॑न्न॒भि श्रिय॑: । शूरो॒ न गोषु॑ तिष्ठति ॥
Transliteration
punānó rūpé avyáye víśvā arṣann abhí śríyaḥ | śūró na góṣu tiṣṭhati ||
Translation
Purifying himself in the imperishable form, he streams toward all the splendours; like a hero he stands firm among the Rays (cows), guarding and holding the luminous herds of knowledge.
Padapatha (Word Analysis)
पु॒ना॒नः । रू॒पे । अ॒व्यव्ये॑ । विश्वाः॑ । अर्ष॑न् । अ॒भि । श्रियः॑ । शूरः॑ । न । गोषु॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ ॥पुनानः । रूपे । अव्यव्ये । विश्वाः । अर्षन् । अभि । श्रियः । शूरः । न । गोषु । तिष्ठति ॥punānaḥ | rūpe | avyavye | viśvāḥ | arṣan | abhi | śriyaḥ | śūraḥ | na | goṣu | tiṣṭhati
Word by Word
पुनानःpurifying (himself), being purified
पुनानः:
कर्तृ
TypeVerb (participial adjective)
Root√पू (pū) / पुनान- (kṛdanta-stem)
रूपेin (two) forms/appearances
रूपे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootरूप (prātipadika)
अव्ययेimperishable, undecaying
अव्यये:
अधिकरण
TypeAdjective (used substantively with रूपे)
Rootअव्यय (prātipadika)
विश्वाःall (things/streams)
विश्वाः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (prātipadika)
अर्षन्flowed, rushed
अर्षन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√ऋष्/अर्ष् (arṣ) ‘to flow, rush’
अभिtowards, unto
अभि:
(क्रियाविशेषणम्/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootअभि (upasarga/avyaya)
श्रियःsplendours, prosperities
श्रियः:
कर्म
TypeNoun
Rootश्री (prātipadika)
शूरःthe hero, the strong one
शूरः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootशूर (prātipadika)
नlike, as
न:
(उपमान)
TypeIndeclinable
Rootन (avyaya)
गोषुamong the cows; in the cow-stalls/pastures
गोषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootगो (prātipadika)
तिष्ठतिstands, remains
तिष्ठति:
क्रिया
TypeVerb
Root√स्था (sthā)