Mantra 7
Sukta 9.14
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
अभि क्षिपः समग्मत मर्जयन्तीरिषस्पतिम् । पृष्ठा गृभ्णत वाजिनः ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒भि क्षिप॒: सम॑ग्मत म॒र्जय॑न्तीरि॒षस्पति॑म् । पृ॒ष्ठा गृ॑भ्णत वा॒जिन॑: ॥
Transliteration
abhí kṣípaḥ sám agmata márjayantīr iṣáspátim | pṛṣṭhā́ gṛbhṇata vājínaḥ ||
Translation
The swift energies have come together toward him, cleansing the Lord of plenitude; the forceful ones seize his back—supporting and bearing him onward.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒भि । क्षिपः॑ । सम् । अ॒ग्म॒त॒ । म॒र्जय॑न्तीः । इ॒षः । पति॑म् । पृ॒ष्ठा । गृ॒भ्ण॒त॒ । वा॒जिनः॑ ॥अभि । क्षिपः । सम् । अग्मत । मर्जयन्तीः । इषः । पतिम् । पृष्ठा । गृभ्णत । वाजिनः ॥abhi | kṣipaḥ | sam | agmata | marjayantīḥ | iṣaḥ | patim | pṛṣṭhā | gṛbhṇata | vājinaḥ
Word by Word
अभिtowards, upon
अभि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
क्षिपःthe throwers/casters (i.e., those who cast/drive on)
क्षिपः:
Kartā
TypeNoun
Rootक्षिप् (धातु) → क्षिप्/क्षेप (प्रातिपदिक ‘क्षिप्’ m.)
सम्together, completely
सम्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अग्मतcame, went
अग्मत:
Kriyā
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
मर्जयन्तीःpurifying (fem. pl.), cleansing
मर्जयन्तीः:
Kartā
TypeParticiple (Adjectival) / Noun-like
Rootमृज् (धातु) → मर्जयन्ती (वर्त. कृदन्त/शतृ)
इषस्पतिम्the lord of refreshment/impulse (epithet of Soma)
इषस्पतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootइषस्-पति (प्रातिपदिक; इषस् ‘refreshment/impulse’ + पति ‘lord’)
पृष्ठाbacks, surfaces (i.e., the upper parts)
पृष्ठा:
Karma
TypeNoun
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक)
गृभ्णतthey grasp, seize
गृभ्णत:
Kriyā
TypeVerb
Rootग्रह्/गृभ् (वैदिक धातु ‘to seize, grasp’)
वाजिनःthe prize-winners / swift ones
वाजिनः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)