Mantra 5
Sukta 9.14
Devata: Soma Pavamāna (with solar association via Vivasvat)
Samhita Patha (Devanagari)
नप्तीभिर्यो विवस्वतः शुभ्रो न मामृजे युवा । गाः कृण्वानो न निर्णिजम् ॥
Samhita Patha (IAST)
न॒प्तीभि॒र्यो वि॒वस्व॑तः शु॒भ्रो न मा॑मृ॒जे युवा॑ । गाः कृ॑ण्वा॒नो न नि॒र्णिज॑म् ॥
Transliteration
naptī́bhir yó vívasvataḥ śúbhro ná māmṛjé yúvā | gā́ḥ kṛṇvānáḥ ná nirṇíjam ||
Translation
He who, with the kin-powers of Vivasvat, the bright young one, is cleansed again and again—he makes the Rays (the illumining herds) his own as a shining garment.
Padapatha (Word Analysis)
न॒प्तीभिः॑ । यः । वि॒वस्व॑तः । शु॒भ्रः । न । म॒मृ॒जे । युवा॑ । गाः । कृ॒ण्वा॒नः । न । निः॒ऽनिज॑म् ॥नप्तीभिः । यः । विवस्वतः । शुभ्रः । न । ममृजे । युवा । गाः । कृण्वानः । न । निःनिजम् ॥naptībhiḥ | yaḥ | vivasvataḥ | śubhraḥ | na | mamṛje | yuvā | gāḥ | kṛṇvānaḥ | na | niḥ-nijam
Word by Word
नप्तीभिःwith the grandsons/descendants (helpers)
नप्तीभिः:
करण
TypeNoun
Rootनप्तृ- (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विवस्वतःof Vivasvat (the shining one; Sun)
विवस्वतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (proper/epithet)
Rootविवस्वत्- (प्रातिपदिक)
शुभ्रःbright, pure
शुभ्रः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ्र- (प्रातिपदिक)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
मामृजेhas cleansed/brightened (himself); has become purified
मामृजे:
क्रिया
TypeVerb
Rootमृज् (धातु)
युवाyoung (one)
युवा:
कर्तृ (विशेषण/अप्पोज़िशन)
TypeNoun/Adjective
Rootयुवन्- (प्रातिपदिक)
गाःcows (rays/streams)
गाः:
कर्म
TypeNoun
Rootगो- (प्रातिपदिक)
कृण्वानःmaking, producing
कृण्वानः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeVerbal adjective (participle)
Rootकृ (धातु)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
निर्णिजम्(his) bright garment/covering; shining vesture
निर्णिजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootनिर्णिज्- (प्रातिपदिक)