Mantra 9
Sukta 9.12
Rishi: Unspecified in provided input; requires Anukramaṇī mapping for RV 9.12.9.
Devata: Soma Pavamāna (Indu).
Chandas: Likely Gāyatrī or related; requires metrical verification.
Samhita Patha (Devanagari)
आ पवमान धारय रयिं सहस्रवर्चसम् । अस्मे इन्दो स्वाभुवम् ॥
Samhita Patha (IAST)
आ प॑वमान धारय र॒यिं स॒हस्र॑वर्चसम् । अ॒स्मे इ॑न्दो स्वा॒भुव॑म् ॥
Transliteration
ā́ pavamāna dhāraya rayím sahásra-varcasam | asmē índo su-ā́bhuvam ||
Translation
O Pavamāna, bring and uphold for us the plenitude of being—richness with a thousand radiances; O Indu, make it well-born and self-sustaining within us.
Padapatha (Word Analysis)
आ । प॒व॒मा॒न॒ । धा॒र॒य॒ । र॒यिम् । स॒हस्र॑ऽवर्चसम् । अ॒स्मे इति॑ । इ॒न्दो॒ इति॑ । सु॒ऽआ॒भुव॑म् ॥आ । पवमान । धारय । रयिम् । सहस्रवर्चसम् । अस्मे इति । इन्दो इति । सुआभुवम् ॥ā | pavamāna | dhāraya | rayim | sahasra-varcasam | asme iti | indo iti | su-ābhuvam
Word by Word
आhither, forth (preverb intensifying/ directing the action)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
पवमानO purifying/flowing one (Soma)
पवमान:
सम्बोधन (addressed agent)
TypeAdjective (used as vocative noun)
Root√पू (पवते) → पवमान- (वर्तमानकृदन्त)
धारयhold, sustain; bring/maintain
धारय:
क्रिया (आज्ञा); कर्ता = त्वम् (पवमान) अप्रकटः
TypeVerb
Root√धृ (धारयति)
रयिम्wealth, bounty
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि-
सहस्रवर्चसम्of thousandfold splendor/glory
सहस्रवर्चसम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसहस्र- + वर्चस्- (तद्धित/समास: बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्रायः)
अस्मेin/among us, for us
अस्मे:
अधिकारण
TypePronoun
Rootअस्मद्-
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्दु-
स्वाभुवम्self-bestowing, self-existent/independent (bounty)
स्वाभुवम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootस्व- + आभू/भू (आभवति/भवति) → स्वाभुव- (विशेषण)