Mantra 1
Sukta 9.12
Devata: Soma Pavamāna (for Indra)
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
सोमा असृग्रमिन्दवः सुता ऋतस्य सादने । इन्द्राय मधुमत्तमाः ॥
Samhita Patha (IAST)
सोमा॑ असृग्र॒मिन्द॑वः सु॒ता ऋ॒तस्य॒ साद॑ने । इन्द्रा॑य॒ मधु॑मत्तमाः ॥
Transliteration
sómā asṛgram índavaḥ sutā́ ṛtásya sā́dane | índrāya mádhumattamāḥ ||
Translation
The Soma-drops have run forth, pressed out, into the seat of Ṛta; most honeyed in their delight they move towards Indra, to strengthen the illumined force in us.
Padapatha (Word Analysis)
सोमाः॑ । अ॒सृ॒ग्र॒म् । इन्द॑वः । सु॒ताः । ऋ॒तस्य॑ । सद॑ने । इन्द्रा॑य । मधु॑मत्ऽतमाः ॥सोमाः । असृग्रम् । इन्दवः । सुताः । ऋतस्य । सदने । इन्द्राय । मधुमत्तमाः ॥somāḥ | asṛgram | indavaḥ | sutāḥ | ṛtasya | sadane | indrāya | madhumat-tamāḥ
Word by Word
सोमाःthe Soma-juices (Soma drops)
सोमाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक) < √सु (सु- ‘to press/extract’, Soma as pressed juice)
असृग्रम्flowed forth / were discharged
असृग्रम्:
—
TypeVerb
Root√सृज् (सृज् ‘to flow/let go, discharge’) with augment अ-; RV perfect/aorist-type form
इन्दवःthe drops (Soma drops)
इन्दवः:
कर्तृ (सोमाः इन्दवः—समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक) ‘drop; Soma-drop’
सुताःpressed (having been pressed)
सुताः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeParticiple/Adjective
Root√सु (सु- ‘to press’) → सुत (कृदन्त, क्त) ‘pressed’
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/rite)
ऋतस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक) ‘cosmic order; truth; rite’
सादनेin the seat/abode
सादने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसादन (प्रातिपदिक) ‘seat; abode; place’
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मधुमत्तमाःmost honey-sweet / sweetest
मधुमत्तमाः:
कर्तृ (विशेषण; सोमाः/इन्दवः)
TypeAdjective
Rootमधुमत् (प्रातिपदिक) ‘honeyed, sweet’ + तमप् (superlative)