HomeRig VedaMandala 9Sukta 114Mantra 4
Previous Mantra

Mantra 4

Sukta 9.114

Rishi: Kāśyapa (hymn context).
Devata: Soma (King Soma) with Indra in refrain.
Chandas: Jagatī.

यत्ते राजञ्छृतं हविस्तेन सोमाभि रक्ष नः । अरातीवा मा नस्तारीन्मो च नः किं चनाममदिन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥

यत्ते॑ राजञ्छृ॒तं ह॒विस्तेन॑ सोमा॒भि र॑क्ष नः । अ॒रा॒ती॒वा मा न॑स्तारी॒न्मो च॑ न॒: किं च॒नाम॑म॒दिन्द्रा॑येन्दो॒ परि॑ स्रव ॥

yát te rājan śṛtáṃ hávis téna somā́bhi rakṣa naḥ | arātī-vā mā nas tārīn mó ca naḥ kíṃ canā́mamat índrā́yendo pári srava ||

With that offering of thine, O King, made ready and perfected, O Soma, protect us. Let not the hostile will pass beyond us; let nothing at all overpower us. O Indra’s Soma, flow around and into us.

यत् । ते॒ । रा॒ज॒न् । शृ॒तम् । ह॒विः । तेन॑ । सो॒म॒ । अ॒भि । र॒क्ष॒ । नः॒ । अ॒रा॒ति॒ऽवा । मा । नः॒ । ता॒री॒त् । मो इति॑ । च॒ । नः॒ । किम् । च॒न । आ॒म॒म॒त् । इन्द्रा॑य । इ॒न्दो॒ इति॑ । परि॑ । स्र॒व॒ ॥यत् । ते । राजन् । शृतम् । हविः । तेन । सोम । अभि । रक्ष । नः । अरातिवा । मा । नः । तारीत् । मो इति । च । नः । किम् । चन । आममत् । इन्द्राय । इन्दो इति । परि । स्रव ॥yat | te | rājan | śṛtam | haviḥ | tena | soma | abhi | rakṣa | naḥ | arāti-vā | mā | naḥ | tārīt | mo iti | ca | naḥ | kim | cana | āmamat | indrāya | indo iti | pari | srava

यत्whatever / that which
यत्:
सम्बन्ध/विशेषण (यत्-तत् सम्बन्धः) — ‘हविः’ इत्यस्य विशेषणम्
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘ते हविः’
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
राजन्O king
राजन्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
श्रुतम्heard; heeded; approved
श्रुतम्:
विशेषण (हविः) / कर्मणि-भावः ‘heard/approved’
TypeParticiple (Adjective)
Root√श्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
हविःoblation, offering
हविः:
कर्म (रक्ष) — ‘us (with respect to) the oblation’ / विषयः
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
तेनwith that / by that
तेन:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
अभिtowards; over; upon
अभि:
उपपद/दिशा-सम्बन्धः (रक्ष इत्यस्य) — ‘towards/over’
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
रक्षprotect!
रक्ष:
क्रिया
TypeVerb
Root√रक्ष्
नःus / our
नः:
कर्म (रक्ष) — ‘us’
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अरा॒ती॒वाhostile one; one with enmity
अरा॒ती॒वा:
कर्तृ (तारीत् इत्यस्य) — ‘the hostile one’
TypeAdjective (used substantively)
Rootअराति-वत् (प्रातिपदिक; अराति ‘harm/hostility’ + वत्)
माdo not
मा:
निषेध (तारीत्/मदत् इत्यादि क्रियाणाम्)
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
नःus
नः:
कर्म (तारीत्) — ‘us’
TypePronoun
Rootअस्मद्
तारीत्should overpass/overcome (us)
तारीत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√तॄ (तॄ/तॄ॑ ‘to cross over, overcome’)
मोand do not / nor
मो:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootमा + उ (एन्क्लिटिक संधि-रूप)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
नःus
नः:
कर्म (मदत्/तारीत्) — ‘us’
TypePronoun
Rootअस्मद्
किम्anything
किम्:
कर्म/विषय (मदत्) — ‘anything’
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चनeven
चन:
अवधारण/अपि-अर्थः
TypeIndeclinable
Rootचन (अव्यय; ‘even’)
अममत्became intoxicated / raged
अममत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√मद् (to be exhilarated, be intoxicated) → अममत्
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान (अममत्—‘for Indra’)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
इन्दोO Indu (Soma-drop)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
परिaround; forth
परि:
उपसर्ग (स्रव) — ‘around/forth’
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
स्रवflow!
स्रव:
क्रिया
TypeVerb
Root√स्रु (to flow)