HomeRig VedaMandala 9Sukta 114Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 9.114

Rishi: Kāśyapa is explicitly invoked in v.2; the hymn is traditionally connected with Kāśyapa-line seers in Anukramaṇī notices.
Devata: Soma Pavamāna (primary); Indra as recipient in refrain.
Chandas: Jagatī (common in RV 9.114).

य इन्दोः पवमानस्यानु धामान्यक्रमीत् । तमाहुः सुप्रजा इति यस्ते सोमाविधन्मन इन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥

य इन्दो॒: पव॑मान॒स्यानु॒ धामा॒न्यक्र॑मीत् । तमा॑हुः सुप्र॒जा इति॒ यस्ते॑ सो॒मावि॑ध॒न्मन॒ इन्द्रा॑येन्दो॒ परि॑ स्रव ॥

yá indoḥ pávamānas yā́nu dhā́māny ákrāmīt | tám āhuḥ su-prajā́ íti yás te sómā́vindhan máná indrā́yendo pári srava ||

He who follows the dwellings and stations of thee, O Soma as thou art being purified—him they call ‘rich in true offspring’; for he has discovered for thee, O Soma, the mind’s right formation. O Indra’s Soma, flow around and into us.

यः । इन्दोः॑ । पव॑मानस्य । अनु॑ । धामा॑नि । अक्र॑मीत् । तम् । आ॒हुः॒ । सु॒ऽप्र॒जाः । इति॑ । यः । ते॒ । सो॒म॒ । अवि॑न्धत् । मनः॑ । इन्द्रा॑य । इ॒न्दो॒ इति॑ । परि॑ । स्र॒व॒ ॥यः । इन्दोः । पवमानस्य । अनु । धामानि । अक्रमीत् । तम् । आहुः । सुप्रजाः । इति । यः । ते । सोम । अविन्धत् । मनः । इन्द्राय । इन्दो इति । परि । स्रव ॥yaḥ | indoḥ | pavamānasya | anu | dhāmāni | akramīt | tam | āhuḥ | su-prajāḥ | iti | yaḥ | te | soma | avindhat | manaḥ | indrāya | indo iti | pari | srava

यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्दोःof Indu (Soma)
इन्दोः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
पवमानस्यof the purifying (Soma)
पवमानस्य:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootपवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पू/पु ‘to purify, cleanse’)
अनुalong, following
अनु:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअनु
धामानिabodes, stations
धामानि:
Karma
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
अक्रमीत्stepped, traversed
अक्रमीत्:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√क्रम् (क्रमुँ गतौ)
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आहुःthey have said / call
आहुः:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√अह्/√ब्रू (वेद. ‘to say’; परम्परया √अह्)
सुप्रजाःthe well-offspringed / having good progeny
सुप्रजाः:
Kartā
TypeAdjective/Noun
Rootसु-प्रजा (प्रातिपदिक; सु + प्रजा)
इतिthus
इति:
(वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेfor you / of you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमाविधत्served/worshipped with soma; performed soma-service
सोमाविधत्:
(क्रियापद)
TypeVerb
Rootसोम-आ-√विध् (विधँ विधाने ‘to arrange, serve, worship’; with ā-)
मनःmind, intention
मनः:
Karma
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
परिaround, forth
परि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपरि
स्रवflow!
स्रव:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√स्रु (स्रवण/गत्यर्थः)