HomeRig VedaMandala 9Sukta 112Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 9.112

Devata: Soma (Indu) for Indra
Chandas: Anushtubh-like (late/gnomic feel; exact meter needs confirm)

नानानं वा उ नो धियो वि व्रतानि जनानाम् । तक्षा रिष्टं रुतं भिषग्ब्रह्मा सुन्वन्तमिच्छतीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥

ना॒ना॒नं वा उ॑ नो॒ धियो॒ वि व्र॒तानि॒ जना॑नाम् । तक्षा॑ रि॒ष्टं रु॒तं भि॒षग्ब्र॒ह्मा सु॒न्वन्त॑मिच्छ॒तीन्द्रा॑येन्दो॒ परि॑ स्रव ॥

nānā́naṃ vā́ u no dhíyo ví vratā́ni jánānām | tákṣā riṣṭáṃ rutáṃ bhiṣág brahmā́ sunvántam icchatī́ndrāyéndo párī srava ||

Various indeed are our thoughts, various the ways of human beings. The carpenter seeks the broken wood, the healer seeks the ailment, the priest seeks the presser—O Indu, flow around for Indra.

ना॒ना॒नम् । वै । ऊँ॒ इति॑ । नः॒ । धियः॑ । वि । व्र॒तानि॑ । जना॑नाम् । तक्षा॑ । रि॒ष्टम् । रु॒तम् । भि॒षक् । ब्र॒ह्मा । सु॒न्वन्त॑म् । इ॒च्छ॒ति॒ । इन्द्रा॑य । इ॒न्दो॒ इति॑ । परि॑ । स्र॒व॒ ॥नानानम् । वै । ऊँ इति । नः । धियः । वि । व्रतानि । जनानाम् । तक्षा । रिष्टम् । रुतम् । भिषक् । ब्रह्मा । सुन्वन्तम् । इच्छति । इन्द्राय । इन्दो इति । परि । स्रव ॥nānānam | vai | oṃ iti | naḥ | dhiyaḥ | vi | vratāni | janānām | takṣā | riṣṭam | rutam | bhiṣak | brahmā | sunvantam | icchati | indrāya | indo iti | pari | srava

नानानम्variously; in many ways
नानानम्:
Adhikaraṇa (प्रकार/रीति-अर्थे)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय-प्रातिपदिक; ‘variously, in many ways’)
वैindeed; surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै (निपात)
and; also (emphatic particle)
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद्
धियःthoughts; insights; hymns
धियः:
Kartā
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
विapart; forth; in various directions
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
व्रतानिvows; observances; ordinances
व्रतानि:
Karma
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
जनानाम्of men; of peoples
जनानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
तक्षाhas fashioned; fashioned
तक्षा:
TypeVerb
Rootतक्ष् (धातु)
अरिष्टम्the uninjured; the unharmed (thing/state)
अरिष्टम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootअरिष्ट (प्रातिपदिक)
ऋतम्ṛta; cosmic order; truth
ऋतम्:
Karma
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
भिषक्the healer; physician
भिषक्:
Kartā
TypeNoun
Rootभिषज्/भिषक् (प्रातिपदिक)
ब्रह्माthe brahman-priest; formulator of sacred speech
ब्रह्मा:
Kartā
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
सुन्वन्तम्the Soma-presser; one who is pressing (Soma)
सुन्वन्तम्:
Karma
TypeParticiple
Rootसु (धातु) + शतृ (वर्तमान कृदन्त) → सुन्वन्त्
इच्छतिseeks; desires
इच्छति:
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
परिaround; forth; fully
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
स्रवflow; stream
स्रव:
TypeVerb
Rootस्रु (धातु)