Mantra 5
Sukta 9.11
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
हस्तच्युतेभिरद्रिभिः सुतं सोमं पुनीतन । मधावा धावता मधु ॥
Samhita Patha (IAST)
हस्त॑च्युतेभि॒रद्रि॑भिः सु॒तं सोमं॑ पुनीतन । मधा॒वा धा॑वता॒ मधु॑ ॥
Transliteration
hásta-cyutebhir ádri-bhiḥ sutáṃ sómaṃ punītana | mádhāvā dhāvatā mádhu ||
Translation
Purify the pressed Soma with the stones that slip in the hands; run with sweetness into the honeyed state—become delight in its own delight.
Padapatha (Word Analysis)
हस्त॑ऽच्युतेभिः । अद्रि॑ऽभिः । सु॒तम् । सोम॑म् । पु॒नी॒त॒न॒ । मधौ॑ । आ । धा॒व॒त॒ । मधु॑ ॥हस्तच्युतेभिः । अद्रिभिः । सुतम् । सोमम् । पुनीतन । मधौ । आ । धावत । मधु ॥hasta-cyutebhiḥ | adri-bhiḥ | sutam | somam | punītana | madhau | ā | dhāvata | madhu
Word by Word
हस्तच्युतेभिःwith (stones) that slip from the hand / hand-slipped
हस्तच्युतेभिः:
करण
TypeAdjective
Rootहस्तच्युत (हस्त + √च्युत/च्यु ‘to fall, slip’; prātipadika) अथवा बहुव्रीहि-विशेषण
अद्रिभिःwith the pressing-stones
अद्रिभिः:
करण
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक) ‘stone, pressing-stone’
सुतम्the pressed (one)
सुतम्:
कर्म
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√सु (सुनोति) ‘to press, extract’ → सुत (PPP) ‘pressed’
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पुनीतनpurify (you all)!
पुनीतन:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√पू (पुनाति) ‘to purify’
मधावाthe honeyed one / sweet Soma
मधावा:
कर्ता
TypeAdjective (used substantively)
Rootमधावन् (प्रातिपदिक) ‘honey-possessing, sweet’
धावतrun/flow!
धावत:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√धाव् ‘to run, flow, rush’
मधुsweetness / honey
मधु:
कर्म
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक) ‘honey, sweetness’