Mantra 3
Sukta 9.11
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
स नः पवस्व शं गवे शं जनाय शमर्वते । शं राजन्नोषधीभ्यः ॥
Samhita Patha (IAST)
स न॑: पवस्व॒ शं गवे॒ शं जना॑य॒ शमर्व॑ते । शं रा॑ज॒न्नोष॑धीभ्यः ॥
Transliteration
sá naḥ pavasva śáṃ gáve śáṃ jánāya śám árvate | śáṃ rā́jan óṣadhībhyaḥ ||
Translation
Purify yourself for us as peace and right well-being—for the Cow (illumined light), for the people (the embodied being), for the steed (the life-force); and as peace, O King, for the plants (the growing powers within).
Padapatha (Word Analysis)
सः । नः॒ । प॒व॒स्व॒ । शम् । गवे॑ । शम् । जना॑य । शम् । अर्व॑ते । शम् । रा॒ज॒न् । ओष॑धीभ्यः ॥सः । नः । पवस्व । शम् । गवे । शम् । जनाय । शम् । अर्वते । शम् । राजन् । ओषधीभ्यः ॥saḥ | naḥ | pavasva | śam | gave | śam | janāya | śam | arvate | śam | rājan | oṣadhībhyaḥ
Word by Word
सःhe; that (Soma)
सः:
कर्तृ (स्तुत्य/सम्बोधन-प्रसङ्गे ‘सः’ = ‘he/that one’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us; of us
नः:
सम्बन्ध (अस्माकम्) / लाभ-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पवस्वpurify yourself; flow as purified
पवस्व:
क्रिया (आह्वान/आज्ञा)
TypeVerb
Root√पू (पवते) / √पु (शोधनार्थः)
शम्for welfare; auspiciously
शम्:
प्रयोजन/फल (कल्याणार्थम्)
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय-प्रातिपदिक; ‘कल्याण/शान्ति’)
गवेfor the cow; for cattle
गवे:
सम्प्रदान (हिताय)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
शम्for welfare
शम्:
प्रयोजन/फल
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
जनायfor the people; for the clan
जनाय:
सम्प्रदान (हिताय)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक) / √जन् (जनने)
शम्for welfare
शम्:
प्रयोजन/फल
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
अर्वतेfor the steed; for the horse/horseman
अर्वते:
सम्प्रदान (हिताय)
TypeNoun
Rootअर्वत् (प्रातिपदिक; ‘अश्व/अश्ववान्’)
शम्for welfare
शम्:
प्रयोजन/फल
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
राजन्O king (Soma)
राजन्:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) / √राज् (दीप्तौ/राज्ये)
ओषधीभ्यःfor the plants; for the herbs
ओषधीभ्यः:
सम्प्रदान (हिताय)
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)