HomeRig VedaMandala 8Sukta 99Mantra 8
Previous Mantra

Mantra 8

Sukta 8.99

Devata: Indra

इष्कर्तारमनिष्कृतं सहस्कृतं शतमूतिं शतक्रतुम् । समानमिन्द्रमवसे हवामहे वसवानं वसूजुवम् ॥

इ॒ष्क॒र्तार॒मनि॑ष्कृतं॒ सह॑स्कृतं श॒तमू॑तिं श॒तक्र॑तुम् । स॒मा॒नमिन्द्र॒मव॑से हवामहे॒ वस॑वानं वसू॒जुव॑म् ॥

iṣkartā́ram ániṣkṛtaṃ sáhaskṛtaṃ śatámūtíṃ śatákratum | samānám índram ávase havāmahe vásavānaṃ vasūjúvam ||

We call for help Indra the fashioner of the right issue, unperverted, made of force; of a hundred succors, of a hundred workings—this same Indra we invoke for protection, rich in plenitude and driving us toward the true riches.

इ॒ष्क॒र्तार॑म् । अनिः॑ऽकृतम् । सहः॑ऽकृतम् । श॒तम्ऽऊ॑तिम् । श॒तऽक्र॑तुम् । स॒मा॒नम् । इन्द्र॑म् । अव॑से । ह॒वा॒म॒हे॒ । वस॑वानम् । व॒सु॒ऽजुव॑म् ॥इष्कर्तारम् । अनिःकृतम् । सहःकृतम् । शतम्ऊतिम् । शतक्रतुम् । समानम् । इन्द्रम् । अवसे । हवामहे । वसवानम् । वसुजुवम् ॥iṣkartāram | aniḥ-kṛtam | sahaḥ-kṛtam | śatam-ūtim | śata-kratum | samānam | indram | avase | havāmahe | vasavānam | vasu-juvam

इष्कर्तारम्the accomplisher/producer (of strength/aid)
इष्कर्तारम्:
कर्म (हवामहे का)
TypeNoun (agent noun)
Rootइष्कर्तृ (प्रातिपदिक; इष्-√कृ/कॄ ‘to make/prepare’ से कर्तृ-निर्माण) अथवा इष्कर (विशेषण/नाम) + तृ
अनिष्कृतम्unbought/unredeemed; not paid off (i.e., not to be bribed)
अनिष्कृतम्:
कर्म (इन्द्रम् का विशेषण)
TypeAdjective (past passive participle used adjectivally)
Rootनिष्कृत (ppp. √कृ ‘to make, accomplish’) उपसर्ग नि- + निष्; न- (नञ्) + निष्कृत
सहस्कृतम्made/strengthened by might; might-wrought
सहस्कृतम्:
कर्म (इन्द्रम् का विशेषण)
TypeAdjective (ppp.)
Rootसहस् + कृत (ppp. √कृ) / ‘सहसा कृत’
शतमूतिम्of a hundred helps/bounties
शतमूतिम्:
कर्म (इन्द्रम् का विशेषण)
TypeAdjective (bahuvrīhi/tatpuruṣa used as epithet)
Rootशत + मूति (मूति/मूति- ‘help, bounty, favor’ प्रातिपदिक)
शतक्रतुम्of a hundred powers/stratagems
शतक्रतुम्:
कर्म (इन्द्रम् का विशेषण)
TypeAdjective (epithet)
Rootशत + क्रतु (क्रतु- ‘power, resolve, rite, intelligence’)
समानम्the same (ever-present/constant)
समानम्:
कर्म (इन्द्रम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमान (विशेषण ‘same, common’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (हवामहे का)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (देवनाम)
अवसेfor help/protection
अवसे:
सम्प्रदान (उद्देश्य: ‘aid’ हेतु)
TypeNoun
Rootअवस् (अवस्- ‘aid, protection’)
हवामहेwe invoke/call
हवामहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√ह्वे (ह्वा/ह्वे ‘to call, invoke’)
वसवानम्wealth-possessing
वसवानम्:
कर्म (इन्द्रम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootवसवान् (वसु- ‘wealth’ + वत्; ‘possessing wealth’)
वसूजुवम्swift in bestowing wealth / wealth-speeding
वसूजुवम्:
कर्म (इन्द्रम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootवसू + जुव (जुव- ‘swift, impetuous’; √जु/जव् ‘to speed’ से) — कर्मधारय/बहुव्रीहि विशेषण