Mantra 1
Sukta 8.98
Rishi: Unknown/uncertain (Anukramaṇī attribution not provided in input)
Devata: Indra
Chandas: Likely Anuṣṭubh or a short meter (verse is compact; confirm by scan)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्राय साम गायत विप्राय बृहते बृहत् । धर्मकृते विपश्चिते पनस्यवे ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रा॑य॒ साम॑ गायत॒ विप्रा॑य बृह॒ते बृ॒हत् । ध॒र्म॒कृते॑ विप॒श्चिते॑ पन॒स्यवे॑ ॥
Transliteration
índrāya sā́ma gāyata víprāya bṛhaté bṛhát | dharma-kṛté vipaś-cité panasyáve ||
Translation
Sing the Sāman to Indra—the seer, the Vast, the Vastness—who establishes the law of the being; the clear-discerning, the one worthy to be sought and cherished.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्रा॑य । साम॑ । गा॒य॒त॒ । विप्रा॑य । बृ॒ह॒ते । बृ॒हत् । ध॒र्म॒ऽकृते॑ । वि॒पः॒ऽचिते॑ । प॒न॒स्यवे॑ ॥इन्द्राय । साम । गायत । विप्राय । बृहते । बृहत् । धर्मकृते । विपःचिते । पनस्यवे ॥indrāya | sāma | gāyata | viprāya | bṛhate | bṛhat | dharma-kṛte | vipaḥ-cite | panasyave
Word by Word
इन्द्रायto/for Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सामa Sāman-chant
साम:
कर्म
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
गायतsing (you all)!
गायत:
(वाक्य-क्रिया)
TypeVerb
Root√गै (गायति) / √गै (गायने)
विप्रायto/for the inspired sage
विप्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
बृहतेto/for the great one
बृहते:
सम्प्रदान
TypeAdjective (used substantively)
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
बृहत्a great (song/chant)
बृहत्:
कर्म
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
धर्मकृतेto/for the maker of dharma/ordinance
धर्मकृते:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective (agent noun)
Rootधर्मकृत् (धर्म + √कृ; कृत्-प्रत्ययान्त प्रातिपदिक)
विपश्चितेto/for the discerning one
विपश्चिते:
सम्प्रदान
TypeAdjective (used substantively)
Rootविपश्चित् (प्रातिपदिक)
पनस्यवेto/for the praise-loving one
पनस्यवे:
सम्प्रदान
TypeAdjective (used substantively)
Rootपनस्यु (प्रातिपदिक; ‘desiring praise/admiration’, from √पण/पन ‘praise, bargain’)