HomeRig VedaMandala 8Sukta 97Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 8.97

Devata: Indra

यमिन्द्र दधिषे त्वमश्वं गां भागमव्ययम् । यजमाने सुन्वति दक्षिणावति तस्मिन्तं धेहि मा पणौ ॥

यमि॑न्द्र दधि॒षे त्वमश्वं॒ गां भा॒गमव्य॑यम् । यज॑माने सुन्व॒ति दक्षि॑णावति॒ तस्मि॒न्तं धे॑हि॒ मा प॒णौ ॥

yám indra dadhíṣe tvám áśvaṃ gā́m bhāgám ávyayam | yájamāne sunvatí dakṣiṇā́vati tásmin táṃ dhehi mā́ paṇáu ||

Whatever enduring share—horse-force, cow-light, unperishing portion—you place, O Indra: set that in the sacrificer who presses Soma and gives the offering-gift; do not lodge it in the trafficker (the spirit of barter).

यम् । इ॒न्द्र॒ । द॒धि॒षे । त्वम् । अश्व॑म् । गाम् । भा॒गम् । अव्य॑यम् । यज॑माने । सु॒न्व॒ति । दक्षि॑णाऽवति । तस्मि॑न् । तम् । धे॒हि॒ । मा । प॒णौ ॥यम् । इन्द्र । दधिषे । त्वम् । अश्वम् । गाम् । भागम् । अव्ययम् । यजमाने । सुन्वति । दक्षिणावति । तस्मिन् । तम् । धेहि । मा । पणौ ॥yam | indra | dadhiṣe | tvam | aśvam | gām | bhāgam | avyayam | yajamāne | sunvat i | dakṣiṇāvati | tasmin | tam | dhehi | mā | paṇau

यम्whom/which
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
दधिषेyou have placed / you bestow
दधिषे:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘to place, bestow’
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्वम्a horse
अश्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
गाम्a cow
गाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
भागम्a share/portion
भागम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
अव्ययम्imperishable, undecaying
अव्ययम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअव्यय (प्रातिपदिक; a- + व्यय ‘loss/decay’)
यजमानेin/for the sacrificer
यजमाने:
अधिकारण
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक)
सुन्वतिpressing (Soma)
सुन्वति:
अधिकारण
TypeParticiple
Rootसु (धातु) ‘to press (Soma)’ → शतृ-प्रत्यय ‘सुन्वत्’
दक्षिणावतिःendowed with sacrificial gifts
दक्षिणावतिः:
अधिकारण
TypeAdjective
Rootदक्षिणावत् (प्रातिपदिक; ‘having dakṣiṇā-fees/gifts’)
तस्मिन्in/for him
तस्मिन्:
अधिकारण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तम्that (one), him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धेहिplace! bestow!
धेहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘to place, put’
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
पणौin/with a Paṇi (miser)
पणौ:
अधिकारण
TypeNoun
Rootपणि (प्रातिपदिक; ‘miser, niggard, Paṇi’)