HomeRig VedaMandala 8Sukta 9Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 8.9

Rishi: Kāṇva (Kaṇva lineage; specific name not explicit in this verse, but 8.9 is Kāṇva context; cf. 8.9.9 ‘kāṇvasya’)
Devata: Aśvinau (Nāsatyā)
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 8.9; not explicitly provided in input—needs metrical verification)

यन्नासत्या भुरण्यथो यद्वा देव भिषज्यथः । अयं वां वत्सो मतिभिर्न विन्धते हविष्मन्तं हि गच्छथः ॥

यन्ना॑सत्या भुर॒ण्यथो॒ यद्वा॑ देव भिष॒ज्यथ॑: । अ॒यं वां॑ व॒त्सो म॒तिभि॒र्न वि॑न्धते ह॒विष्म॑न्तं॒ हि गच्छ॑थः ॥

yán nāsatyā bhuráṇyatho yád vā deva bhiṣajyáthaḥ | ayáṃ vāṃ vatsó matíbhir ná víndhate havíṣmantaṃ hí gácchathaḥ ||

O Nāsatyas, whether you speed on your way or whether, O divine ones, you heal and set right, this child of your offering does not find you by his thought-movements; for you go to the one who is rich in the oblation (the flame of surrender).

यत् । ना॒स॒त्या॒ । भु॒र॒ण्यथः॑ । यत् । वा॒ । दे॒व॒ । भि॒ष॒ज्यथः॑ । अ॒यम् । वा॒म् । व॒त्सः । म॒तिऽभिः । न । वि॒न्ध॒ते॒ । ह॒विष्म॑न्तम् । हि । गच्छ॑थः ॥यत् । नासत्या । भुरण्यथः । यत् । वा । देव । भिषज्यथः । अयम् । वाम् । वत्सः । मतिभिः । न । विन्धते । हविष्मन्तम् । हि । गच्छथः ॥yat | nāsatyā | bhuraṇyathaḥ | yat | vā | deva | bhiṣajyathaḥ | ayam | vām | vatsaḥ | mati-bhiḥ | na | vindhate | haviṣmantam | hi | gacchathaḥ

यत्when/that which
यत्:
Adhikaraṇa (सम्बन्ध/प्रसङ्ग-निर्देशः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नासत्याO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्या:
Sambodhana (सम्बोधनम्)
TypeNoun
Rootनासत्य (प्रातिपदिक; अश्विनौ)
भुरण्यथःyou two hasten/are swift
भुरण्यथः:
Kartā (क्रियायाः कर्तारौ = अश्विनौ)
TypeVerb
Rootभुरण्य्/भुरण् (धातु; वेदिकः) अथवा भुरण्य (प्रातिपदिक) + थः
अथोand then/also
अथो:
TypeIndeclinable
Rootअथ + उ (निपात-संयोगः)
यत्when/that which
यत्:
Adhikaraṇa (सम्बन्ध/प्रसङ्ग-निर्देशः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
देवO god
देव:
Sambodhana
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
भिषज्यथःyou two heal/practise healing
भिषज्यथः:
Kartā (अश्विनौ)
TypeVerb
Rootभिषज् (धातु) / भिषज्य (क्रियापद-आधारः)
अयम्this
अयम्:
Kartā (वाक्ये ‘वत्सः’ इत्यस्य विशेषणम्)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of/for you two
वाम्:
Sampradāna/Śeṣa (to/for you two; your)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वत्सःcalf (dear child)
वत्सः:
Kartā
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
मतिभिःwith thoughts/prayers
मतिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
विन्दतेfinds/obtains
विन्दते:
Kriyā (कर्तृ = वत्सः)
TypeVerb
Rootविद् (धातु) ‘to find/obtain’
हविष्मन्तम्the oblation-bearing (worshipper)
हविष्मन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहविष्मन्त् (प्रातिपदिक; ‘having oblation’)
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
गच्छथःyou two go/come
गच्छथः:
Kriyā (कर्तारौ = अश्विनौ)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) ‘to go’