HomeRig VedaMandala 8Sukta 89Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 8.89

Rishi: Gautama (to be confirmed via Anukramaṇī)
Devata: Indra (Maghavan)
Chandas: Trishtubh (probable; verify in critical edition)

यज्जायथा अपूर्व्य मघवन्वृत्रहत्याय । तत्पृथिवीमप्रथयस्तदस्तभ्ना उत द्याम् ॥

यज्जाय॑था अपूर्व्य॒ मघ॑वन्वृत्र॒हत्या॑य । तत्पृ॑थि॒वीम॑प्रथय॒स्तद॑स्तभ्ना उ॒त द्याम् ॥

yáj jā́yathā apū́rvya maghavan vṛtrahátyāya | tát pṛthivī́m aprathayas tád astabhnā uta dyā́m ||

When you were born, O Maghavan, in an unprecedented way for the slaying of the Coverer, then you widened the earth of our foundation and you propped up also the heaven above.

यत् । जाय॑थ । अ॒पू॒र्व्य॒ । मघ॑ऽवन् । वृ॒त्र॒ऽहत्या॑य । तत् । पृ॒थि॒वीम् । अ॒प्र॒थ॒यः॒ । तत् । अ॒स्त॒भ्नाः॒ । उ॒त । द्याम् ॥यत् । जायथ । अपूर्व्य । मघवन् । वृत्रहत्याय । तत् । पृथिवीम् । अप्रथयः । तत् । अस्तभ्नाः । उत । द्याम् ॥yat | jāyatha | apūrvya | magha-van | vṛtra-hatyāya | tat | pṛthivīm | aprathayaḥ | tat | astabhnāḥ | uta | dyām

यत्when/that which
यत्:
Adhikaraṇa (सम्बन्ध/हेतु-निर्देश) / वाक्य-सम्बन्धक
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) अथवा यद्-सम्बन्धी अव्यय
जायथाःyou were born / came to be
जायथाः:
(अध्याहृत) Kartā: त्वम् (इन्द्रः)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) — ‘जायते’
अपूर्व्यO unprecedented/unique one
अपूर्व्य:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootअपूर्व्य (विशेषण-प्रातिपदिक) < अ- + पूर्व्य (पूर्व)
मघवन्O bountiful one (Maghavan)
मघवन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun/Adjective
Rootमघवन् (विशेषण/संज्ञा-प्रातिपदिक) < मघ (दान/समृद्धि) + वन्
वृत्रहत्या॑यfor the slaying of Vṛtra
वृत्रहत्या॑य:
Sampradāna / प्रयोजन (for the purpose)
TypeNoun
Rootवृत्रहत्या (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक) < वृत्र + हत्/हन् (हत्या ‘slaying’)
तत्then/that
तत्:
Karma (अग्रे क्रियायाः विषयः) / वाक्य-सम्बन्धक
TypeIndeclinable (pronominal form used correlatively)
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
अप्रथयःyou broadened/expanded
अप्रथयः:
Kartā: त्वम् (इन्द्रः)
TypeVerb
Rootप्रथ् (धातु) — ‘प्रथयति’ (विस्तारे)
तत्that
तत्:
Karma (अग्रे क्रियायाः विषयः)
TypeIndeclinable (pronominal form used correlatively)
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तभ्नाःyou propped up / made firm
अस्तभ्नाः:
Kartā: त्वम् (इन्द्रः)
TypeVerb
Rootस्तभ् (धातु) — ‘स्तभ्नाति/स्तभ्नोति’ (स्तम्भने, धारणे)
उतand also
उत:
— (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात/अव्यय)
द्याम्the sky/heaven
द्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक) ‘sky, heaven’