Mantra 8
Sukta 8.84
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
तं मर्जयन्त सुक्रतुं पुरोयावानमाजिषु । स्वेषु क्षयेषु वाजिनम् ॥
Samhita Patha (IAST)
तं म॑र्जयन्त सु॒क्रतुं॑ पुरो॒यावा॑नमा॒जिषु॑ । स्वेषु॒ क्षये॑षु वा॒जिन॑म् ॥
Transliteration
táṃ marjayanta su-krátuṃ puro-yā́vānam ā́jiṣu | svèṣu kṣáyeṣu vā́jinam ||
Translation
Him they brighten and make pure—him of good and right will, the forerunner in the battles; the strong one of plenitude of force in his own settled realms of being.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । म॒र्ज॒य॒न्त॒ । सु॒ऽक्रतु॑म् । पु॒रः॒ऽयावा॑नम् । आ॒जिषु॑ । स्वेषु॑ । क्षये॑षु । वा॒जिन॑म् ॥तम् । मर्जयन्त । सुक्रतुम् । पुरःयावानम् । आजिषु । स्वेषु । क्षयेषु । वाजिनम् ॥tam | marjayanta | su-kratum | puraḥ-yāvānam | ājiṣu | sveṣu | kṣayeṣu | vājinam
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मर्जयन्तthey cleansed / they polished
मर्जयन्त:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमृज् (धातु) ‘to wipe/clean, polish’
सुक्रतुम्the good-minded / of good power
सुक्रतुम्:
कर्म (तम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसु-क्रतु (प्रातिपदिक) ‘good in resolve/power’
पुरोयावानम्the leader, going foremost
पुरोयावानम्:
कर्म (तम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootपुरो-यावन् (प्रातिपदिक) ‘going in front, leading’
आजिषुin the contests / in battles
आजिषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootआजी (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक) ‘race, contest, battle’
स्वेषुin their own
स्वेषु:
अधिकरण (क्षयेषु इत्यस्य विशेषणम्)
TypePronoun/Adjectival pronoun
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक) ‘one’s own’
क्षयेषुin the dwellings / abodes
क्षयेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootक्षय (पुंलिङ्ग प्रातिपदिक) ‘dwelling, abode; domain’
वाor
वा:
(समुच्चय/विकल्प सूचक)
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात) विकल्पार्थक
वाजिनम्the prize-winner / the swift one
वाजिनम्:
कर्म (तम् इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन)
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक) ‘possessing vāja; prize-winner, swift/strong’