Mantra 1
Sukta 8.82
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
आ प्र द्रव परावतोऽर्वावतश्च वृत्रहन् । मध्वः प्रति प्रभर्मणि ॥
Samhita Patha (IAST)
आ प्र द्र॑व परा॒वतो॑ऽर्वा॒वत॑श्च वृत्रहन् । मध्व॒: प्रति॒ प्रभ॑र्मणि ॥
Transliteration
ā́ prá drav parāvató ’rvā́vataś ca vṛtrahan | mádhvaḥ práti prá-bharmaṇi ||
Translation
Run forth hither, O Slayer of the Coverer, from the far and from the near, to meet this bearing-forward of sweetness—come to the offered delight.
Padapatha (Word Analysis)
आ । प्र । द्र॒व॒ । प॒रा॒ऽवतः॑ । अ॒र्वा॒ऽवतः॑ । च॒ । वृ॒त्र॒ऽह॒न् । मध्वः॑ । प्रति॑ । प्रऽभ॑र्मणि ॥आ । प्र । द्रव । परावतः । अर्वावतः । च । वृत्रहन् । मध्वः । प्रति । प्रभर्मणि ॥ā | pra | drava | parāvataḥ | arvāvataḥ | ca | vṛtra-han | madhvaḥ | prati | pra-bharmaṇi
Word by Word
आhither, towards (prefix: ‘to/near’)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (upasarga) अथवा अव्यय
प्रforth, forward (prefix)
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga) अथवा अव्यय
द्रवrun! hasten!
द्रव:
—
TypeVerb
Rootद्रु (धावने/गत्यर्थे)
परावतःfrom afar, from a distant place
परावतः:
Apādāna
TypeNoun
Rootपरावत् (प्रातिपदिक)
अर्वावतःfrom the side of the horse/steed; from the swift (quarter)
अर्वावतः:
Apādāna
TypeAdjective
Rootअर्वावत् (प्रातिपदिक; ‘अर्वन्’/‘अर्वा’ + -वत्)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
वृत्रहन्O Vṛtra-slayer (Indra)
वृत्रहन्:
Sambodhana (addressed agent)
TypeNoun (epithet)
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र + हन् ‘to slay’)
मध्वःof honey/sweet drink (mead, soma-sweetness)
मध्वः:
— (genitive relation)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards, in response to
प्रति:
—
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
प्रभर्मणिin/at the bringing forth; at the offering/bringing (of the sweet drink)
प्रभर्मणि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootप्र-भर्मन् (प्रातिपदिक; भृ ‘to bear/carry’ → भर्मन् ‘bearing, bringing’; with प्र-)