Mantra 1
Sukta 8.81
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
आ तू न इन्द्र क्षुमन्तं चित्रं ग्राभं सं गृभाय । महाहस्ती दक्षिणेन ॥
Samhita Patha (IAST)
आ तू न॑ इन्द्र क्षु॒मन्तं॑ चि॒त्रं ग्रा॒भं सं गृ॑भाय । म॒हा॒ह॒स्ती दक्षि॑णेन ॥
Transliteration
ā́ tū́ na indra kṣumántaṃ citráṃ grābháṃ sáṃ gṛbhāya | mahāhastī́ dákṣiṇena ||
Translation
Come to us, O Indra; seize together for us the bright and abundant grasp of power—thou of the great hand—by thy right hand of effective action.
Padapatha (Word Analysis)
आ । तु । नः॒ । इ॒न्द्र॒ । क्षु॒ऽमन्त॑म् । चि॒त्रम् । ग्रा॒भम् । सम् । गृ॒भ॒य॒ । म॒हा॒ऽह॒स्ती । दक्षि॑णेन ॥आ । तु । नः । इन्द्र । क्षुमन्तम् । चित्रम् । ग्राभम् । सम् । गृभय । महाहस्ती । दक्षिणेन ॥ā | tu | naḥ | indra | kṣu-mantam | citram | grābham | sam | gṛbhaya | mahāhastī | dakṣiṇena
Word by Word
आhither, towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (upasarga/avyaya)
तुindeed, then
तु:
—
TypeIndeclinable
Rootतु (nipāta)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna (beneficiary/for us)
TypePronoun
Rootअस्मद् (pronoun)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (prātipadika)
क्षुमन्तम्abounding in strength/food, vigorous
क्षुमन्तम्:
Karma (object) (qualifier of ग्राभम्)
TypeAdjective
Rootक्षुमन्त् (adj. stem)
चित्रम्bright, splendid, wondrous
चित्रम्:
Karma (object) (qualifier of ग्राभम्)
TypeAdjective
Rootचित्र (adj. stem)
ग्राभम्grasp/handhold; a ‘seizing’ (aid, support)
ग्राभम्:
Karma (object)
TypeNoun
Rootग्राभ (noun stem)
सम्together, wholly
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (upasarga/avyaya)
गृभायgrasp, seize
गृभाय:
Kriyā (verbal action); governs Karma=ग्राभम्
TypeVerb
Rootग्रह्/गृह् (धातु ‘to seize, grasp’)
महाहस्तीO great-handed / mighty-armed one
महाहस्ती:
Sambodhana (addressing Indra)
TypeAdjective (epithet)
Rootमहाहस्तिन् (bahuvrīhi/tatpuruṣa adj. stem: महा + हस्तिन्)
दक्षिणेनwith the right (hand); by the right side
दक्षिणेन:
Karaṇa (instrument/means)
TypeNoun (instrumental)
Rootदक्षिण (noun/adj. stem)