HomeRig VedaMandala 8Sukta 80Mantra 10
Previous Mantra

Mantra 10

Sukta 8.80

Devata: Indra and the collective gods/goddesses as cooperating powers (devāḥ… devīḥ); focus on granting rādhas and dawn-coming illumination

अवीवृधद्वो अमृता अमन्दीदेकद्यूर्देवा उत याश्च देवीः । तस्मा उ राधः कृणुत प्रशस्तं प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥

अवी॑वृधद्वो अमृता॒ अम॑न्दीदेक॒द्यूर्दे॑वा उ॒त याश्च॑ देवीः । तस्मा॑ उ॒ राध॑: कृणुत प्रश॒स्तं प्रा॒तर्म॒क्षू धि॒याव॑सुर्जगम्यात् ॥

avīvṛ́dhad vo amṛ́tā amándīd éka-dyūr devā́ utá yā́ś ca devī́ḥ | tásmai u rādhaḥ kṛṇuta pra-śastáṃ prātár makṣū dhiyā́vasur jagamyāt ||

The immortals have increased you; the One-Light of the gods has rejoiced, and the goddesses too. For him fashion a glory that is truly to be praised; may he swiftly come at dawn, rich in vision and in the wealth of thought.

अवी॑वृधत् । वः॒ । अ॒मृ॒ताः॒ । अम॑न्दीत् । ए॒क॒ऽद्यूः । दे॒वाः॒ । उ॒त । याः । च॒ । दे॒वीः॒ । तस्मै॑ । ऊँ॒ इति॑ । राधः॑ । कृ॒णु॒त॒ । प्र॒ऽश॒स्तम् । प्रा॒तः । म॒क्षु । धि॒याऽव॑सुः । ज॒ग॒म्या॒त् ॥अवीवृधत् । वः । अमृताः । अमन्दीत् । एकद्यूः । देवाः । उत । याः । च । देवीः । तस्मै । ऊँ इति । राधः । कृणुत । प्रशस्तम् । प्रातः । मक्षु । धियावसुः । जगम्यात् ॥avīvṛdhat | vaḥ | amṛtāḥ | amandīt | eka-dyūḥ | devāḥ | uta | yāḥ | ca | devīḥ | tasmai | oṃ iti | rādhaḥ | kṛṇuta | pra-śastam | prātaḥ | makṣu | dhiyāvasuḥ | jagamyāt

अवीवृधत्they increased / made grow
अवीवृधत्:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धते/वर्धयति) — caus./intens.
वःfor you / of you
वः:
Sampradāna (beneficiary) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (enclitic pronoun)
अमृताःthe immortals (gods)
अमृताः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootअमृत- (prātipadika)
अमन्दिrejoiced / was gladdened
अमन्दि:
Kriyā (अनुक्रिया)
TypeVerb
Root√मन्द् (मन्दते) / √मद् (मदति) (Vedic: ‘rejoice, be glad’)
एकद्युःthe one-shining one / single-daylight one
एकद्युः:
Kartā (of अमन्दि)
TypeNoun/Adjective
Rootएक-द्यु- (compound prātipadika)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā (apposition to अमृताः)
TypeNoun
Rootदेव-
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
याःwho (fem. pl.)
याः:
Kartā (with देवीः)
TypePronoun
Rootयद् (relative pronoun)
and
:
TypeIndeclinable
Root
देवीःthe goddesses
देवीः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेवी-
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootतद् (demonstrative pronoun)
indeed
:
TypeIndeclinable
Root
राधःbounty / gift
राधः:
Karma
TypeNoun
Rootराधस्-
कृणुतmake / bestow
कृणुत:
Kriyā
TypeVerb
Root√कृ (करोति)
प्रशस्तम्praiseworthy / renowned
प्रशस्तम्:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-शस्त- (PPP from √शंस् ‘praise’)
प्रातर्in the morning
प्रातर्:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootप्रातर्
मक्षुquickly
मक्षु:
TypeIndeclinable
Rootमक्षु
धियावसुःhe whose wealth is thought / the wise-wealthy one
धियावसुः:
Kartā (of जगम्यात्)
TypeNoun/Adjective
Rootधिया-वसु- (bahuvrīhi/tatpuruṣa compound)
जगम्यात्may he come / may he go
जगम्यात्:
Kriyā
TypeVerb
Root√गम् (गच्छति)