Mantra 11
Sukta 8.75
Rishi: Unknown/uncertain.
Devata: Agni
Chandas: Likely Anuṣṭubh (requires verification).
Samhita Patha (Devanagari)
कुवित्सु नो गविष्टयेऽग्ने संवेषिषो रयिम् । उरुकृदुरु णस्कृधि ॥
Samhita Patha (IAST)
कु॒वित्सु नो॒ गवि॑ष्ट॒येऽग्ने॑ सं॒वेषि॑षो र॒यिम् । उरु॑कृदु॒रु ण॑स्कृधि ॥
Transliteration
kuvít su no gáv-iṣṭaye'gne saṃvéṣiṣo rayím | urú-kṛd urú naḥ kṛdhi ||
Translation
Will you indeed, O Agni, for our seeking of the Rays, gather for us the plenitude (rayi)? O wide-maker, make for us a wide and free field of being.
Padapatha (Word Analysis)
कु॒वित् । सु । नः॒ । गोऽइ॑ष्टये । अग्ने॑ । स॒म्ऽवेषि॑षः । र॒यिम् । उरु॑ऽकृत् । उ॒रु । नः॒ । कृ॒धि॒ ॥कुवित् । सु । नः । गोइष्टये । अग्ने । सम्वेषिषः । रयिम् । उरुकृत् । उरु । नः । कृधि ॥kuvit | su | naḥ | go--iṣṭaye | agne | sam-veṣiṣaḥ | rayim | uru-kṛt | uru | naḥ | kṛdhi
Word by Word
कुवित्perhaps? / is it possible?
कुवित्:
—
TypeIndeclinable
Rootकु (प्रश्नार्थक-प्रातिपदिक/अव्यय) + वित् (निपात) → कुवित्
सुindeed / well
सु:
—
TypeIndeclinable
Rootसु (निपात)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootअस्मद्
गविष्टयेfor the quest for cattle / for winning cows
गविष्टये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootगविष्टि- (प्रातिपदिक; ‘गवेषणा/युद्धे गवां प्राप्तिः’)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि-
संवेषिषःwill you (indeed) bestow/bring together (for us)?
संवेषिषः:
क्रिया
TypeVerb
Root√विष्/वेष् (वेष्/विष् ‘प्रवेशने/सेवने/प्राप्तौ’), उपसर्ग: सम्
रयिम्wealth / treasure
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि-
उरुकृत्wide-making / far-working
उरुकृत्:
विशेषण (अग्नेः)
TypeAdjective (epithet)
Rootउरु- + √कृ (कृदन्त; ‘making wide/bringing broadness’)
उरुwidely / abundantly
उरु:
क्रियाविशेषण
TypeAdjective (used adverbially)
Rootउरु-
णःto us
णः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (एन्क्लिटिक रूप: नः/णः)
कृधिdo / make (it)!
कृधि:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करणे), आदेश: कृधि