Mantra 1
Sukta 8.75
Rishi: Unknown/uncertain.
Devata: Agni (as Hotṛ).
Chandas: Likely Anuṣṭubh (requires verification).
Samhita Patha (Devanagari)
युक्ष्वा हि देवहूतमाँ अश्वाँ अग्ने रथीरिव । नि होता पूर्व्यः सदः ॥
Samhita Patha (IAST)
यु॒क्ष्वा हि दे॑व॒हूत॑माँ॒ अश्वाँ॑ अग्ने र॒थीरि॑व । नि होता॑ पू॒र्व्यः स॑दः ॥
Transliteration
yukṣvā́ hí deva-hūtámāṃ aśvā́ṃ agne rathī́riva | ní hotā́ pū́rvyaḥ sadaḥ ||
Translation
Yoke, for you are the best called by the gods, your horses, O Agni, like a skilled charioteer; sit down as the ancient Hotṛ within the seat of our offering-consciousness.
Padapatha (Word Analysis)
यु॒क्ष्व । हि । दे॒व॒ऽहूत॑मान् । अश्वा॑न् । अ॒ग्ने॒ । र॒थीःऽइ॑व । नि । होता॑ । पू॒र्व्यः॑ । स॒दः॒ ॥युक्ष्व । हि । देवहूतमान् । अश्वान् । अग्ने । रथीःइव । नि । होता । पूर्व्यः । सदः ॥yukṣva | hi | deva-hūtamān | aśvān | agne | rathīḥ-iva | ni | hotā | pūrvyaḥ | sadaḥ
Word by Word
युक्ष्वyoke (you)!
युक्ष्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (योजने)
हिindeed, for
हि:
(सम्बन्ध/हेतु-प्रदर्शकः)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
देवहूतमान्most-invoked by the gods
देवहूतमान्:
Karma
TypeAdjective
Rootदेवहूतम (प्रातिपदिकम्; देव + हूत + तम)
अश्वान्horses
अश्वान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिकम्)
अग्नेO Agni
अग्ने:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिकम्)
रथीःa charioteer
रथीः:
Kartā
TypeNoun
Rootरथिन्/रथी (प्रातिपदिकम्)
इवlike, as
इव:
(उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव (उपमानार्थक-अव्ययम्)
निdown; into position
नि:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्ययम्)
होताthe Hotṛ-priest (invoker)
होता:
Kartā
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिकम्)
पूर्व्यःancient, primeval
पूर्व्यः:
Kartā
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिकम्; पूर्व + य)
सदःthe seat/session (ritual assembly)
सदः:
Karma
TypeNoun
Rootसदस् (प्रातिपदिकम्)