Mantra 4
Sukta 8.73
Rishi: Atri (probable)
Devata: Aśvins
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
कुह स्थः कुह जग्मथुः कुह श्येनेव पेतथुः । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
Samhita Patha (IAST)
कुह॑ स्थ॒: कुह॑ जग्मथु॒: कुह॑ श्ये॒नेव॑ पेतथुः । अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑: ॥
Transliteration
kúha sthaḥ kúha jagmathuḥ kúha śyénāiva petathuḥ | ánti ṣád bhūtu vām ávaḥ ||
Translation
Where are you? From where have you come? Where have you flown like a falcon? Near at hand may your help be seated within us.
Padapatha (Word Analysis)
कुह॑ । स्थः॒ । कुह॑ । ज॒ग्म॒थुः॒ । कुह॑ । श्ये॒नाऽइ॑व । पे॒त॒थुः॒ । अन्ति॑ । सत् । भू॒तु॒ । वा॒म् । अवः॑ ॥कुह । स्थः । कुह । जग्मथुः । कुह । श्येनाइव । पेतथुः । अन्ति । सत् । भूतु । वाम् । अवः ॥kuha | sthaḥ | kuha | jagmathuḥ | kuha | śyenāiva | petathuḥ | anti | sat | bhūtu | vām | avaḥ
Word by Word
कुहwhere?
कुह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootकुह (प्रश्नाव्यय)
स्थःyou two stand/are
स्थः:
Kartā (युष्मद्-द्वयम्) / क्रिया
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
कुहwhere?
कुह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootकुह (प्रश्नाव्यय)
जग्मथुःyou two have gone
जग्मथुः:
Kartā (युष्मद्-द्वयम्) / क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
कुहwhere?
कुह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootकुह (प्रश्नाव्यय)
श्येनेवlike a falcon
श्येनेव:
Karaṇa (उपमान-रूपेण) / क्रियाविशेषण
TypeNoun + Indeclinable
Rootश्येन (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)
पेतथुःyou two have flown
पेतथुः:
Kartā (युष्मद्-द्वयम्) / क्रिया
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
अन्तिnear, close by
अन्ति:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअन्ति (अव्यय)
सत्being (present)
सत्:
Adhikaraṇa (अन्ति इत्यस्य विशेषण/पूरक) / क्रियाविशेषण
TypeAdjective (participle)
Rootअस् (धातु) → सत् (कृदन्त/प्रातिपदिक)
भूतुlet it be
भूतु:
क्रिया (आशीर्वाद/विधान)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
वाम्for you two / of you two
वाम्:
Sampradāna (हित-सम्बन्धे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अवःhelp, protection
अवः:
Kartā/कर्म (भूतु इत्यस्य विधेय-रूपेण ‘help’ as what should be)
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक)