Mantra 3
Sukta 8.73
Rishi: Atri (explicitly referenced)
Devata: Aśvins
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
उप स्तृणीतमत्रये हिमेन घर्ममश्विना । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
Samhita Patha (IAST)
उप॑ स्तृणीत॒मत्र॑ये हि॒मेन॑ घ॒र्मम॑श्विना । अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑: ॥
Transliteration
úpa stṛṇītam átraye hiména gharmám aśvinā | ánti ṣád bhūtu vām ávaḥ ||
Translation
Spread out for Atri the warm ghr̥ma with the coolness—O Aśvins; near at hand may your help be established within us.
Padapatha (Word Analysis)
उप॑ । स्तृ॒णी॒त॒म् । अत्र॑ये । हि॒मेन॑ । घ॒र्मम् । अ॒श्वि॒ना॒ । अन्ति॑ । सत् । भू॒तु॒ । वा॒म् । अवः॑ ॥उप । स्तृणीतम् । अत्रये । हिमेन । घर्मम् । अश्विना । अन्ति । सत् । भूतु । वाम् । अवः ॥upa | stṛṇītam | atraye | himena | gharmam | aśvinā | anti | sat | bhūtu | vām | avaḥ
Word by Word
उपnear, towards; (as preverb) up/near
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
स्तृणीतम्(you two) spread/strewn (it)
स्तृणीतम्:
Kartā (अश्विनौ) / क्रिया
TypeVerb
Rootस्तृ (स्तृणोति) + उपसर्ग उप
अत्रयेfor Atri
अत्रये:
Sampradāna
TypeNoun (proper)
Rootअत्रि (ऋषिनाम)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
हिमेनwith snow/with cold
हिमेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootहिम
घर्मम्the hot drink (gharma), warm offering
घर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootघर्म
अश्विनाO Aśvins (you two)
अश्विना:
Kartā (सम्बोधन) / संबोधित
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (द्विवचन-देवता)
अन्तिnear, in the presence
अन्ति:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअन्ति (अव्यय)
सत्being; existent
सत्:
Kartā (of भूतु) / विधेय
TypeParticiple
Rootसद् (अस् ‘to be’) → सत् (वर्तमानकृदन्त)
भूतुlet it be; may it become
भूतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू
वाम्of you two; your
वाम्:
— (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अवःhelp, aid, protection
अवः:
Kartā (of भूतु) / विषय
TypeNoun
Rootअवस्