Mantra 7
Sukta 8.71
Devata: Agni (Jātavedas)
Samhita Patha (Devanagari)
उरुष्या णो मा परा दा अघायते जातवेदः । दुराध्ये मर्ताय ॥
Samhita Patha (IAST)
उ॒रु॒ष्या णो॒ मा परा॑ दा अघाय॒ते जा॑तवेदः । दु॒रा॒ध्ये॒३॒॑ मर्ता॑य ॥
Transliteration
uruṣyā́ ṇo mā́ parā́ dā aghāyate jātavedaḥ | durā́dhye mártāya ||
Translation
Guard us widely, O Jātavedas; do not abandon us to the one who wishes harm—nor to the mortal who dwells in a twisted, ill-guided thinking.
Padapatha (Word Analysis)
उ॒रु॒ष्य । नः॒ । मा । परा॑ । दाः॒ । अ॒घ॒ऽय॒ते । ज॒त॒ऽवे॒दः॒ । दुः॒ऽआ॒ध्ये॑ । मर्ता॑य ॥उरुष्य । नः । मा । परा । दाः । अघयते । जतवेदः । दुःआध्ये । मर्ताय ॥uruṣya | ṇaḥ | mā | parā | dāḥ | agha-yate | jata-vedaḥ | duḥ-ādhye | martāya
Word by Word
उरुष्यprotect! / keep safe!
उरुष्य:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootउरुष्य (धातु, उरु- ‘विस्तृत/रक्षा’ से; वैदिक)
नःof us / for us
नः:
सम्प्रदान (हितार्थ) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
माdo not
मा:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध)
पराaway, forth
परा:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरा (उपसर्ग/अव्यय)
दाःgive / hand over
दाः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु) ‘देने’
अघायतेto the one who plots harm / the malicious one
अघायते:
अधिकरण (यस्य प्रति) / कर्म-सम्बन्ध (to the one who…)
TypeVerb
Rootअघाय (नामधातु/धातु) ‘अघं चिन्तयति/हानिं इच्छति’
जातवेदःO Jātavedas (Agni), knower of all births
जातवेदः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; अग्नि-विशेषण)
दुराध्येin/into the hard-to-overcome (peril)
दुराध्ये:
अधिकरण
TypeAdjective/Noun
Rootदुराध्य (प्रातिपदिक; दुर्- + आध्य/आधि-)
मर्तायto a mortal
मर्ताय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)