HomeRig VedaMandala 8Sukta 71Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 8.71

Devata: Agni

अग्निमीळिष्वावसे गाथाभिः शीरशोचिषम् । अग्निं राये पुरुमीळ्ह श्रुतं नरोऽग्निं सुदीतये छर्दिः ॥

अ॒ग्निमी॑ळि॒ष्वाव॑से॒ गाथा॑भिः शी॒रशो॑चिषम् । अ॒ग्निं रा॒ये पु॑रुमीळ्ह श्रु॒तं नरो॒ऽग्निं सु॑दी॒तये॑ छ॒र्दिः ॥

agním īḷiṣvā́vase gā́thābhiḥ śīráśociṣam | agníṃ rāyé purumīḷha śrutáṃ naro 'gníṃ sudītáye chardhíḥ ||

Invoke Agni for help with the hymns—Agni whose flame is keen and puissant. Invoke Agni for the plenitude of being, O men, the much-praised and widely heard; invoke Agni for the fair kindling of the sheltering peace.

अ॒ग्निम् । ई॒ळि॒ष्व॒ । अव॑से । गाथा॑भिः । शी॒रऽशो॑चिषम् । अ॒ग्निम् । रा॒ये । पु॒रु॒ऽमी॒ळ्ह॒ । श्रु॒तम् । नरः॑ । अ॒ग्निम् । सु॒ऽदी॒तये॑ । छ॒र्धिः ॥अग्निम् । ईळिष्व । अवसे । गाथाभिः । शीरशोचिषम् । अग्निम् । राये । पुरुमीळ्ह । श्रुतम् । नरः । अग्निम् । सुदीतये । छर्धिः ॥agnim | īḷiṣva | avase | gāthābhiḥ | śīra-śociṣam | agnim | rāye | puru-mīḷha | śrutam | naraḥ | agnim | su-dītaye | chardhiḥ

अग्निम्Agni (as object of praise)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
ईळिष्वpraise! / invoke!
ईळिष्व:
(वाक्य-क्रिया)
TypeVerb
Rootईळ् (धातु; स्तुति/प्रार्थना)
आवसेfor help / for protection
आवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअवस्- (प्रातिपदिक; ‘सहायता/रक्षा’)
गाथाभिःwith songs / hymns
गाथाभिः:
करण
TypeNoun
Rootगाथा- (प्रातिपदिक)
शीःशोचिषम्of sharp/keen flame; bright-flamed
शीःशोचिषम्:
कर्म (विशेष्य-अग्निम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootशीः-शोचिस्- (प्रातिपदिक; ‘तेजः/ज्वाला’)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
रायेfor wealth
राये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootराय्-/रायि- (प्रातिपदिक; ‘धन/समृद्धि’)
पुरुमीळ्हO much-praised one
पुरुमीळ्ह:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootपुरु- + मीळ्ह- (प्रातिपदिक; ‘बहु-स्तुत/बहु-पूजित’)
श्रुतम्renowned / famed
श्रुतम्:
कर्म (विशेष्य-अग्निम्)
TypeAdjective/Participle
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त/भूतकृदन्त)
नरःmen / worshippers
नरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनर- (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
सुदीतयेfor good shining / for fair radiance
सुदीतये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसु- + दीति- (प्रातिपदिक; ‘दीप्ति/प्रकाश’)
छर्दिःshelter / protection
छर्दिः:
कर्तृ/फल (वाक्य-समाप्ति-नाम)
TypeNoun
Rootछर्दिस्- (प्रातिपदिक; ‘आच्छादन/आश्रय/रक्षा’)