HomeRig VedaMandala 8Sukta 71Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 8.71

Devata: Agni

अग्निरिषां सख्ये ददातु न ईशे यो वार्याणाम् । अग्निं तोके तनये शश्वदीमहे वसुं सन्तं तनूपाम् ॥

अ॒ग्निरि॒षां स॒ख्ये द॑दातु न॒ ईशे॒ यो वार्या॑णाम् । अ॒ग्निं तो॒के तन॑ये॒ शश्व॑दीमहे॒ वसुं॒ सन्तं॑ तनू॒पाम् ॥

agnír iṣā́ṃ sakhyé dadātu na ī́śe yó vā́ryāṇām | agníṃ tókē tanáye śáśvad īmahe vásuṃ sántam tanūpā́m ||

May Agni in the comradeship of the impulsions grant us the true increase—he who is master of the desirable riches. Agni we seek always in our home and in our becoming, the abiding Treasure who guards the being from within.

अ॒ग्निः । इ॒षाम् । स॒ख्ये । द॒दा॒तु॒ । नः॒ । ईशे॑ । यः । वार्या॑णाम् । अ॒ग्निम् । तो॒के । तन॑ये । शश्व॑त् । ई॒म॒हे॒ । वसु॑म् । सन्त॑म् । त॒नू॒ऽपाम् ॥अग्निः । इषाम् । सख्ये । ददातु । नः । ईशे । यः । वार्याणाम् । अग्निम् । तोके । तनये । शश्वत् । ईमहे । वसुम् । सन्तम् । तनूपाम् ॥agniḥ | iṣām | sakhye | dadātu | naḥ | īśe | yaḥ | vāryāṇām | agnim | toke | tanaye | śaśvat | īmahe | vasum | santam | tanū-pām

अग्निःAgni (the fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
इषाम्of refreshments/offerings; of invigorations
इषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootइष्-/इषा- (प्रातिपदिक; ‘इष्’ = बल/आहार/इष्टि-समृद्धि)
सख्येin friendship; in companionship
सख्ये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसख्य- (प्रातिपदिक)
ददातुmay (he) give
ददातु:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (दाने)
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान (दातृक्रियायाम्) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईशेrules; is master
ईशे:
क्रिया
TypeVerb
Rootईश् (ऐश्वर्ये/ईश्वरे)
यःwho
यः:
कर्तृ (सम्बन्धवाक्ये) / विशेष्य-सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वार्याणाम्of desirable (goods/boons)
वार्याणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootवार्य- (प्रातिपदिक; ‘वरणीय/उत्तम’)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
तोकेin offspring; in the child
तोके:
अधिकरण
TypeNoun
Rootतोक- (प्रातिपदिक)
तनयेin progeny; in the son/descendant
तनये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootतनय- (प्रातिपदिक)
शश्वत्always; continually
शश्वत्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (अव्यय/नित्यत्ववाचक)
ईमहेwe implore; we seek
ईमहे:
क्रिया
TypeVerb
Rootयम् (याचने/प्रार्थने) — वेदिके ‘ईमहे’ इति प्रार्थनार्थक-रूपम्
वसुम्the good one; the beneficent (wealth-giver)
वसुम्:
कर्म (अग्निम् विशेषयति) / कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवसु- (प्रातिपदिक)
सन्तम्being; existing
सन्तम्:
विशेषण (अग्निम्)
TypeParticiple (Adjective)
Rootअस् (भू) → सन्त् (वर्तमान-कृदन्त)
तनूपाम्protector of the body/self
तनूपाम्:
विशेषण (अग्निम्)
TypeNoun/Adjective
Rootतनूपा- (प्रातिपदिक; तन् + उपा/पा ‘रक्षक’)