HomeRig VedaMandala 8Sukta 71Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 8.71

Devata: Agni

अग्निं वो देवयज्ययाग्निं प्रयत्यध्वरे । अग्निं धीषु प्रथममग्निमर्वत्यग्निं क्षैत्राय साधसे ॥

अ॒ग्निं वो॑ देवय॒ज्यया॒ग्निं प्र॑य॒त्य॑ध्व॒रे । अ॒ग्निं धी॒षु प्र॑थ॒मम॒ग्निमर्व॑त्य॒ग्निं क्षैत्रा॑य॒ साध॑से ॥

agníṃ vo devayajyáyāgníṃ prayaty adhvaré | agníṃ dhīṣú prathamám agním arvàty agníṃ kṣaitrā́ya sā́dhase ||

Agni we invoke for you by the godward act of offering: Agni in the forward-moving sacrifice. Agni as the first power in the awakenings of thought; Agni in the force that bears us onward; Agni for the field of our works and for the accomplishing of the true perfection.

अ॒ग्निम् । वः॒ । दे॒व॒ऽय॒ज्यया॑ । अ॒ग्निम् । प्र॒ऽय॒ति । अ॒ध्व॒रे । अ॒ग्निम् । धी॒षु । प्र॒थ॒मम् । अ॒ग्निम् । अर्व॑ति । अ॒ग्निम् । क्षैत्रा॑य । साध॑से ॥अग्निम् । वः । देवयज्यया । अग्निम् । प्रयति । अध्वरे । अग्निम् । धीषु । प्रथमम् । अग्निम् । अर्वति । अग्निम् । क्षैत्राय । साधसे ॥agnim | vaḥ | deva-yajyayā | agnim | pra-yati | adhvare | agnim | dhīṣu | prathamam | agnim | arvati | agnim | kṣaitrāya | sādhase

अग्निम्Agni (as the object of invocation)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
वःfor you / to you (pl.)
वः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवयज्ययाwith/through the divine worship (rite of worshipping the gods)
देवयज्यया:
करण
TypeNoun (instrumental abstract) / Adjective (f.)
Rootदेवयज्या- (प्रातिपदिक; देव- + यज्या < √यज्)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि-
प्रयत्यhaving approached / going forth
प्रयत्य:
क्रियाविशेषण (पूर्वकाल) / सहायक
TypeVerb (absolutive)
Rootप्र-√या (धातु √या ‘to go’)
अध्वरेin the sacrifice (ritual session)
अध्वरे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअध्वर- (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि-
धीषुin (our) thoughts / inspirations
धीषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootधी- (प्रातिपदिक)
प्रथमम्as the first / foremost
प्रथमम्:
विशेषण (कर्मणि)
TypeAdjective
Rootप्रथम- (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि-
अर्वत्यpossessing horses / steed-rich
अर्वत्य:
विशेषण (कर्मणि)
TypeAdjective
Rootअर्वत्- (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि-
क्षैत्रायfor the field/land (for agrarian prosperity)
क्षैत्राय:
सम्प्रदान (purpose/benefit)
TypeAdjective (used substantively)
Rootक्षैत्र- (प्रातिपदिक; ‘belonging to the field/land’)
साधसेfor success / for accomplishment
साधसे:
सम्प्रदान (purpose)
TypeNoun
Rootसाधस्- (प्रातिपदिक; ‘accomplishment, success, benefit’)