Mantra 12
Sukta 8.7
Rishi: Kaṇva lineage (Mandala 8 context; exact rishi not specified here)
Devata: Maruts (identified with Rudras)
Chandas: Tr̥ṣṭubh (explicitly referenced; verse likely in Tr̥ṣṭubh)
Samhita Patha (Devanagari)
यूयं हि ष्ठा सुदानवो रुद्रा ऋभुक्षणो दमे । उत प्रचेतसो मदे ॥
Samhita Patha (IAST)
यू॒यं हि ष्ठा सु॑दानवो॒ रुद्रा॑ ऋभुक्षणो॒ दमे॑ । उ॒त प्रचे॑तसो॒ मदे॑ ॥
Transliteration
yūyáṃ hí ṣṭhā sudānavo rudrā ṛbhukṣaṇo dámē | utá prácetaso mádē ||
Translation
For you are indeed the good givers—Rudras, strong shapers—in the home; and you are the wide-aware powers in the ecstasy (of the inspired delight).
Padapatha (Word Analysis)
यू॒यम् । हि । स्थ । सु॒ऽदा॒न॒वः॒ । रुद्राः॑ । ऋ॒भु॒क्ष॒णः॒ । दमे॑ । उ॒त । प्रऽचे॑तसः । मदे॑ ॥यूयम् । हि । स्थ । सुदानवः । रुद्राः । ऋभुक्षणः । दमे । उत । प्रचेतसः । मदे ॥yūyam | hi | stha | su-dānavaḥ | rudrāḥ | ṛbhukṣaṇaḥ | dame | uta | pra-cetasaḥ | made
Word by Word
यूयम्you (all)
यूयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
स्थyou are
स्थ:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु; वैदिक रूप ‘स्थ’ = 2nd pl. of ‘to be’)
सुदानवःthe generous ones
सुदानवः:
कर्तृ (विशेषण/सम्बोधन-भाव)
TypeNoun/Adjective
Rootसु-दानु (प्रातिपदिक; ‘good-giving, generous’)
रुद्राःO Rudras
रुद्राः:
कर्तृ (सम्बोधन-भाव)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
ऋभुक्षणःO Ṛbhukṣaṇas (a divine group/name)
ऋभुक्षणः:
कर्तृ (सम्बोधन-भाव)
TypeNoun
Rootऋभुक्षण (प्रातिपदिक; वैदिक देव-नाम)
दमेin the house/home
दमे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदम (प्रातिपदिक; ‘house, home’)
उतand also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
प्रचेतसःthe wise/foreknowing ones
प्रचेतसः:
कर्तृ (सम्बोधन-भाव)
TypeAdjective/Noun
Rootप्र-चेतस् (प्रातिपदिक; ‘foreknowing, wise’)
मदेin exhilaration/joy (of soma)
मदे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक; ‘intoxication, exhilaration, joy’)